Vakantiekwalen
Ongemakken en kwaaltjes kunnen je vakantie danig in de war brengen. Een goede voorbereiding en de juiste 'eerste hulp' kunnen veel leed voorkomen.
Algemene tips
- Neem minstens zes weken vóór vertrek contact op met je huisarts en vraag reisadvies op maat. Reisadvies kan immers erg evolueren en gezondheidsrisico’s kunnen voor verschillende soorten reizen zeer uiteenlopend zijn.
- Vertrek ontspannen en uitgerust. Zo voorkom je een verminderde lichamelijke en psychische weerstand.
- Laat je gebit controleren door de tandarts vóór je vertrekt en vraag advies over eventueel noodzakelijke voorzorgen.
- Gebruik altijd een betrouwbaar condoom. Geslachtsziekten komen in tropische landen vaak voor. Het risico op besmetting met aids, hepatitis B of andere seksueel overdraagbare aandoeningen is groot.
Top >
Reisziekte
Misselijkheid, braken, duizeligheid, bleekheid en zweten kunnen kenmerken zijn van wagen-, lucht- en zeeziekte. Ze zijn het gevolg van de beweging van het lichaam en de prikkeling van het evenwichtsorgaan.
- Tips om de risico’s te beperken
- Probeer uitgerust te vertrekken.
- Kies het meest stabiele deel van het vervoermiddel (tussen de vleugels van het vliegtuig, in het midden van de boot, op de voorbank van de auto).
- Ga in de reisrichting zitten.
- Eet niet te veel vóór het vertrek.
- Vermijd alcohol en (passief) roken.
- Lees niet.
- Draag geen spannende kleren.
- Neem eventueel preventief een geneesmiddel.
- Tips bij reisziekte
- Probeer te gaan liggen.
- Fixeer een punt in de verte of sluit de ogen.
- Zorg voor voldoende frisse lucht.
Meer over reisziekte
Top >
Vliegtuig en jetlag
Als het vliegtuig begint te dalen, kan het drukverschil hevige pijn veroorzaken op de trommelvliezen. Slikken, geeuwen of kauwgum kauwen kan dit ongemak verlichten. Als dat niet helpt, kan een ontzwellende neusspray verlichting brengen.
De airconditioning in een vliegtuig droogt de oogslijmvliezen uit. Fysiologisch serum kan dit ongemak verhelpen, vooral voor mensen met lenzen.
Hoofdpijn, vermoeidheid en futloosheid na een vliegreis door verschillende tijdszones kunnen wijzen op jetlag. Vliegen in oostelijke richting, waardoor de lichaamsklok vooruit gezet wordt, is vaak moeilijker dan naar het westen. Als algemene regel geldt dat het lichaam zich per dag slechts één uur kan aanpassen. Een goed preventief middel is er voorlopig niet.
- Tips om de risico’s te beperken
- Probeer uitgerust te vertrekken.
- Zet je horloge op de tijd van bestemming.
- Neem een lichte maaltijd en drink veel, maar vermijd cafeïne en alcohol tijdens de vlucht.
- Volg ter plaatse zo snel mogelijk het plaatselijk levensritme (eten, slapen).
Top >
Hoogteziekte
Iedereen die in het hooggebergte verblijft en in een te snel tempo grote hoogte overbrugt, riskeert hoogteziekte. Dit is een gevolg van gebrek aan zuurstof in het lichaam bij het klimmen naar een verblijf op grote hoogte. Gevoeligheid voor hoogteziekte, de hoogte, de snelheid van klimmen en de geleverde inspanningen spelen een rol.
Hoofdpijn, duizeligheid, slapeloosheid, misselijkheid of braken, flauwte en vermoeidheid, verminderde eetlust en een droge hoest kunnen wijzen op hoogteziekte.
- Tips om de risico’s te beperken
- Klim geleidelijk aan.
- Neem regelmatig rust.
- Drink voldoende.
- Blijf enkele dagen op intermediaire hoogte (rond 2 000 m) vóór je hoger gaat en stijg dan maximaal 300 m per dag boven de 3 000 m.
- Neem preventief medicatie tegen hoogteziekte (enkel na overleg met een arts).
- Daal bij zwelling van het gezicht zo snel mogelijk af om vochtophoping in de longen of hersenen te voorkomen.
Top >
Zonneslag
Een zonneslag ontstaat wanneer de zon zo lang op het hoofd en de nek heeft geschenen dat de lichaamswarmte en de warmte van buiten niet voldoende kan afgevoerd worden. Hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, verwardheid en spierverzwakking zijn symptomen.
- Tips om de risico’s te beperken
- Vermijd lange blootstelling aan de zon. Blijf tijdens de warmste uren van de dag binnen of zoek de schaduw op.
- Draag beschermende kledij en een lichtgekleurd hoofddeksel.
- Gebruik voor de onbeschermde huidgedeelten een zonnecrème met hoge beschermingsgraad, aangepast aan je huidtype en de sterkte van de zon. Meer informatie vind je op www.veiligindezon.be.
- Vraag vooraf raad aan de apotheker over de lichtgevoeligheid en het effect van de zon bij inname van geneesmiddelen.
- Vertrouw niet op het dorstgevoel maar drink regelmatig, liefst meer dan 1,5 liter per dag. Door de hitte zweet je immers meer en verlies je meer zout. Het lichaam vertoont reeds tekenen van uitdroging vooraleer je dorst krijgt.
- Het lichaam past zich aan warme omstandigheden aan, maar heeft daar tijd voor nodig. Airconditioning in hotel of bus stelt het lichaam steeds opnieuw bloot aan temperatuursverschillen. Dit bemoeilijkt de aanpassing en vergroot de kans op verkoudheid.
- Tips bij zonneslag
- Zorg zo snel mogelijk voor afkoeling.
- Neem een lauwe douche.
- Draag een nat T-shirt.
- Drink veel, zodat je om de drie à vier uur moet plassen.
- Ga naar een arts bij braken of bij een gevoel van bewustzijnsverlies.
Meer over veilig zonnen
Top >
Baden en zwemmen
Baden in zee houdt meestal weinig risico in op een infectieziekte.
Ongewenste ongemakken voorkomen kan door bij de plaatselijke bevolking te informeren over de stroming en sandalen te dragen om steken en beten te vermijden. Bij een kwallenbeet kunnen de stekeltjes weggespoeld worden met azijn of weggeschuurd met zand.
Vermijd zwemmen of pootjebaden in stilstaand oppervlaktewater. Er komen vaak bacteriën en andere organismen in voor die de gezondheid kunnen bedreigen.
In warme landen moet je opletten voor Bilharziose, een ernstige ziekte veroorzaakt door larven van wormen die binnendringen door de huid en zich nestelen in darm en blaas.
Top >
Reizigersdiarree
In het buitenland bestaat er soms een ander voedingspatroon, gaan mensen anders om met hygiëne en heersen vaak ziekten waarmee je hier minder snel in aanraking komt. Gemiddeld één op de drie reizigers naar warme landen krijgt last van diarree. Het risico hangt af van de plaats waar je naartoe gaat.
De oorzaak is meestal een virus of bacterie, soms een darmparasiet. Veel ziekteverwekkers komen via besmet voedsel of drinkwater het lichaam binnen.
Reizigersdiarree geneest bijna altijd spontaan na enkele dagen.
- Tips om de risico’s te beperken
- Was steeds de handen met zeep na toiletgebruik, vóór het eten en vóór het koken.
- Gebruik desinfecterende doekjes als er geen proper water in de buurt is.
- Drink geen leidingwater in landen met een lage hygiënische standaard.
- Zorg ervoor dat flessen water in jouw bijzijn worden geopend.
- Kies voor gashoudende dranken. Ze zijn iets veiliger omwille van de wat hogere zuurtegraad en omdat er minder mee geknoeid wordt. Koffie of thee zijn ook een goed alternatief.
- Filter in geval van nood water en ontsmet met chloortabletten.
- Vermijd ijsblokjes en ijsjes. Ze zijn maar zo veilig als het water dat ervoor gebruikt wordt.
- Poets bij twijfel de tanden met flessenwater.
- Was zelf rauwe groenten en fruit. Ze kunnen besmet zijn via het gebruikte waswater.
- Vermijd niet-gepasteuriseerde of ongekookte melk of voedsel bereid op basis van melkproducten.
- Eet geen voorgekookt voedsel, onvoldoende gebakken vlees en onvoldoende gekookte vis of zeevruchten.
- Warme maaltijden moeten heet geserveerd worden. Een maaltijd in een groot hotel levert niet altijd minder risico dan eten in een lokaal restaurant of bij mensen thuis waar voeding vers bereid wordt. Wie na het eten van bv. garnalen, kikkerbilletjes, vlees, eieren of melkproducten last krijgt van misselijkheid, braken of diarree, kan te maken hebben met voedselvergiftiging door een salmonella-infectie. Raadpleeg in dat geval een arts.
- Tips bij reizigersdiarree
- Compenseer vochtverlies door het drinken van twee glazen na elke lopende ontlasting en drink zoveel dat je om de drie à vier uur moet plassen. Kies voor water, cola, fruitsap, thee met citroen of soep.
- Blijf eten waar je zin in hebt. Dit bevordert de opname van vocht en zorgt voor voldoende zout, suiker en ionen.
- Onderdruk tijdelijk de diarree met een product op basis van loperamide als het om praktische redenen nodig is (bv. vliegtuigreis). Lees eerst de bijsluiter.
- Raadpleeg bij dysenterie, een ernstige vorm van diarree die langer dan twee dagen aanhoudt en gepaard gaat met hevige pijn, koorts en etterige of bloederige stoelgang, een arts voor behandeling met antibiotica of voor een intraveneuze vochttoediening in een ziekenhuis. Bij een parasitaire diarree bv. veroorzaakt door amoeben of giardia zal de arts specifieke antiparasitaire middelen voorschrijven.
Top >
Vakantieconstipatie
Eetgewoonten op vakantie zijn vaak anders dan thuis. Je zweet doorgaans meer en wil maximaal profiteren zodat je vaak de tijd niet neemt om rustig naar het toilet te gaan. Het zijn allemaal mogelijke oorzaken van vakantieconstipatie.
- Tips om de risico’s te beperken
- Drink voldoende: een extra glas water ’s morgens en ’s avonds helpt constipatie vermijden.
- Kies voor een evenwichtige, vezelrijke voeding en eet wat meer fruit.
- Beweeg voldoende.
- Ga regelmatig naar het toilet.
- Neem één tot twee lepels olijfolie in of neem een laxeermiddel als de voorgaande adviezen niet volstaan.
Meer over verstopping
Top >
Insectenbeten en –steken
Muggen komen voor in de nabijheid van schaduwrijk, stilstaand water. Sommige mensen hebben meer last van muggenbeten dan anderen. Dat heeft te maken met lichaamsgeur en cosmetica. Muggenbeten kunnen ziektes overbrengen of ernstig ongemak meebrengen.
Bijen- en wespensteken zijn gevaarlijk voor wie er allergisch voor is of een steek in de mond krijgt.
- Tips om de risico’s te beperken
- Draag lichtgekleurde kleren die zoveel mogelijk armen en benen bedekken.
- Breng een insectenwerend middel aan (met minimaal 20 % DEET) op de onbedekte delen van de huid en eventueel op de kleren. Deze producten werken slechts enkele uren. Voor kleine kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een overgevoelige huid bestaan er ook andere producten maar die zijn helaas minder effectief.
- Gebruik een (behandeld) muskietennet en stop de randen onder de matras.
- Tips bij bijen- en wespensteek
- Verwijder de angel zo snel mogelijk door hem met de vingernagel weg te krabben.
- Raadpleeg een arts bij een gevoel van misselijkheid en flauwte of als er bulten of zwellende oogleden optreden. Bij een volgende steek kan een bloeddrukdaling of bewustzijnsverlies ontstaan.
- Neem bij overgevoeligheid steeds een noodpakket mee.
Meer over insectenbeten
Top >
Tekenbeten
Teken zijn insecten die zich voeden met het bloed van de gastheer. Ze kunnen infectieziekten overbrengen zoals de ziekte van Lyme.
- Tips om de risico’s te beperken
- Vermijd hoog gras.
- Zorg voor een T-shirt met lange mouwen en een lange broek bij wandelingen.
- Draag dichte schoenen en stop de broekspijpen in sokken of schoenen.
- Blijf op de paden en vermijd hoog gras.
- Inspecteer na elke wandeling het lichaam op tekenbeten.
- Verwijder teken zo snel mogelijk met een (teken)pincet.
- Raadpleeg een arts wanneer je een griepachtig gevoel krijgt na een wandeling in de natuur.
Meer over teken
Top >
Folder
Top >
