Basisvaccinaties
De Hoge Gezondheidsraad volgt in België het wetenschappelijk onderzoek rond de beschikbaarheid en de werking van vaccins op de voet en doet aanbevelingen voor een basisvaccinatieschema. Dat moet ertoe leiden dat bepaalde infectieziekten definitief uitgeroeid worden.
Het basisvaccinatieschema wordt door huisartsen, kinderartsen, artsen bij Kind en Gezin en artsen in het Centrum voor Leerlingenbegeleiding nauwgezet opgevolgd. Je bent evenwel niet verplicht je kind te laten vaccineren (behalve voor polio of kinderverlamming). Sommige vaccinaties worden gecombineerd. Dat is voornamelijk het geval voor difterie - kinkhoest - tetanus en voor bof - mazelen - rodehond.
Bof of dikoor
Bof is een ontsteking van de speekselklieren veroorzaakt door een virus. Ongeveer 1/3 van de infecties verloopt zonder duidelijke verschijnselen. Koorts, hoofdpijn, gebrek aan eetlust en een ontsteking van de oorspeekselklieren wijzen op bof. Bof kan ook leiden tot een meestal onschuldige vorm van hersenvliesontsteking maar ook tot een ernstigere hersenontsteking, aantasting van de gehoorzenuw, aantasting van de teelballen bij jongens of van de eierstokken bij meisjes. Het bofvirus wordt verspreid door hoesten en niezen.
Difterie of kroep
De difteriebacterie maakt giftige stoffen aan die vooral op de bovenste luchtwegen weefsels kunnen beschadigen. Op de keelslijmvliezen kunnen vliezen ontstaan waardoor ademen moeilijker wordt. Kinderen kunnen daardoor zelfs stikken. Ook het zenuwstelsel en de hartspier kunnen aangetast worden. Difterie is besmettelijk en wordt verspreid door speeksel of via contact met open wonden.
Hepatitis B of geelzucht B
Hepatitis is een leverontsteking die meestal veroorzaakt wordt door een virus. De ziekte wordt verspreid via bloed of ander lichaamsvocht van iemand die het virus draagt. Besmette moeders kunnen vlak voor, tijdens of na de geboorte hun kind besmetten. Meer dan 80 % van die kinderen zal het virus lange tijd dragen en besmettelijk zijn voor anderen. Wie drager is van het virus, loopt kans op onherstelbare leverbeschadiging of leverkanker op middelbare leeftijd.
Hib-ziekten
Hib is de afkorting van Haemophilus influenzae type b, een bacterie die meningitis of hersenvliesontsteking kan veroorzaken. Die bacterie verspreidt zich vooral via hoesten en niezen en is het gevaarlijkst voor kinderen jonger dan 5 jaar. Naast neus-, keel-, oorinfecties en ademhalingsproblemen kan ook ontsteking van de gewrichten of zelfs een ernstige handicap zoals doofheid, epilepsie of geestelijke achterstand het gevolg zijn van een Hib-infectie.
Kinkhoest
Kinkhoest is een heel besmettelijke, bacteriële aandoening van de luchtwegen. De ziekte wordt vooral verspreid via speeksel en veroorzaakt gedurende weken tot maanden heftige hoestbuien. De ademhaling is diep en luidruchtig tijdens een hoestaanval. Kinkhoest kan blijvende schade aan longen en hersenen veroorzaken bij jonge zuigelingen.
Omdat besmetting vooral in familiekring wordt doorgegeven, is het ook aangewezen volwassenen die vaak in contact komen met zuigelingen opnieuw in te enten omdat zij een belangrijke besmettingsbron kunnen zijn voor zuigelingen jonger dan twee maanden die nog niet gevaccineerd zijn.
Mazelen
Ook het mazelenvirus verspreidt zich heel gemakkelijk via hoesten en niezen. De eerste verschijnselen lijken op een verkoudheid of griep. Op dat ogenblik zijn mazelen het besmettelijkst. Meestal wordt de ziekte pas later herkend, aan de typische vlekjes op de binnenkant van de wangen en de huiduitslag. Omdat het virus het immuunsysteem aantast, kunnen ook andere infecties zoals oor-, long- of hersenontsteking optreden.
Meningokokken C-ziekte
Er zijn dertien groepen meningokokken. De bacteriën kunnen heel snel tot bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking leiden, met ernstige en soms ook blijvende gevolgen zoals littekenvorming, doofheid, motorische problemen, leer- en gedragsproblemen. De stammen B en C komen het vaakst voor. In België wordt gevaccineerd tegen de groep C-meningokokken. Die vaccinatie biedt echter geen bescherming tegen meningokokken uit de andere groepen. Kinderen die gevaccineerd zijn, kunnen dus nog altijd hersenvliesontsteking oplopen door een ander type meningokok of door een andere ziekteverwekker. Een hersenvliesontsteking herken je aan koorts, zware hoofdpijn, stijve nek, misselijkheid, braakneigingen, overgevoeligheid voor licht en geluid. Bij baby’s kunnen stuiptrekkingen gepaard met koorts wijzen op een hersenvliesontsteking.
Pneumokokkenziekten
De bacterie Streptococcus pneumoniae veroorzaakt pneumokokkenziekten. De bacterie is aanwezig ter hoogte van mond, neus en keel. Ze kan daar lang aanwezig zijn zonder dat er klachten optreden. Soms veroorzaakt ze echter oor- of longontstekingen, tast ze de gewrichten aan of veroorzaakt ze bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking. De klachten lijken vaak sterk op een besmetting met meningokokken of een Hib-ziekte. Er zijn negentig typen van de bacterie gekend, waarvan de tien meest voorkomende 95 % van de infecties veroorzaken. Tegen de veel voorkomende typen pneumokokken bestaan vaccins. Die vaccinaties worden aanbevolen voor jonge kinderen maar ook voor mensen met een ernstige longaandoening of personen ouder dan 60 jaar.
Meer over vaccinatie tegen pneumokokken.
Polio of kinderverlamming
Poliomyelitis of kinderverlamming is een ontsteking van het ruggenmerg veroorzaakt door een virus dat via de ontlasting van besmette personen wordt uitgescheiden. Door slechte hygiëne of besmet voedsel en water kan het virus zich verspreiden. Meestal verloopt een infectie met het poliovirus zonder ernstige verschijnselen maar bij 1 % van de besmette personen treden blijvende spierverlammingen op. De eerste verschijnselen zijn vaak misselijkheid, diarree, koorts en hoofdpijn. De vaccinatie tegen polio is in België de enige wettelijk verplichte.
Rubella of rodehond
Het rubellavirus veroorzaakt rodehond. Bij kinderen verloopt de ziekte meestal onschuldig met lichte koorts, gezwollen klieren in de nek en achter de oren, huiduitslag of verkoudheid. Bij zwangere vrouwen daarentegen kan het virus de foetus ernstige schade toebrengen, bv. doofheid, blindheid of geestelijke achterstand. Rodehond is erg besmettelijk en wordt verspreid via hoesten en niezen of via direct contact met een besmette persoon.
Tetanus of kaakklem
Tetanus wordt veroorzaakt door een bacterie die voornamelijk als spore voorkomt in aarde en straatvuil. Via een wonde kan de spore het lichaam binnendringen en zich weer tot bacterie ontwikkelen. De bacterie produceert een sterke gifstof waarvan slechts weinig nodig is om je ernstig ziek te maken. De kenmerkende spierkrampen beginnen meestal in de kauwspieren en breiden zich dan snel uit naar de romp. Wanneer tetanus niet tijdig behandeld wordt, is de ziekte bijna altijd dodelijk. Alleen vaccinatie biedt bescherming tegen tetanus.
Meer over tetanus.
Brochure
Bestel de brochure 'Hoe gezond zijn vaccins?'.
