Tetanus
Wat?
Tetanus - ook wel klem genoemd - is een levensbedreigende infectieziekte. Tetanus ontstaat meestal als een wonde besmet raakt met de bacterie Clostridium tetani. Deze zit niet alleen op roestige voorwerpen, maar schuilt ook dikwijls in straatvuil, aarde, uitwerpselen en stof.
Top >
Symptomen
De tetanusbacterie produceert giftige stoffen die het zenuwstelsel aantasten. Na besmetting kan het twee dagen tot enkele weken duren voordat de ziekte uitbreekt.
Vaak zijn de eerste symptomen:
- een strak gevoel om de mond;
- stijve kaakspieren;
- hoofdpijn.
Vandaar ook de benaming kaak- of wondklem.
In een latere fase treden krampen in andere spieren op en kunnen uiteindelijk ook de ademhalingsspieren blokkeren.
Tetanus vereist een snelle behandeling. Ondanks de beste verzorging kent de ziekte vaak een dodelijke afloop.
Top >
Risicofactoren
De bacterie komt slechts tot ontwikkeling in een zuurstofarme omgeving, zoals in diepe en vervuilde wonden met veel afstervend weefsel.
Risicovol zijn:
- bijt-, stoot-, kneus- en verbrijzelingswonden: zo kunnen bacteriën bv. onopvallend maar krachtig het lichaam binnendringen via een wond veroorzaakt door een stoot van een modderige voetbalschoen of door het stoten aan vuil tuingereedschap;
- brand- of vrieswonden;
- zweren;
- gangreen;
- oorinfecties met afscheiding;
- miskramen of bevallingen ten gevolge van een bloedvergiftiging;
- een spierinjectie met stoffen die weefselsterfte veroorzaken;
- dood weefsel door een slangenbeet;
- prikwonden door houtsplinters of doornen;
- wonden bevuild met aarde of dierlijke uitwerpselen;
- wonden die meer dan zes uur werden verwaarloosd.
Top >
Naar de arts?
- Ben je niet of langer dan vijf jaar geleden ingeënt tegen tetanus, is het nodig om een arts te consulteren als je een risicowonde hebt. De arts zal overwegen om je een herhalingsvaccin toe te dienen, wanneer de laatste inenting vijf tot tien jaar oud is. Gebeurde dit meer dan tien jaar geleden of werd je nooit gevaccineerd, dan zal de arts ook de eerste van de drie vaccinatieprikken toedienen en bovendien antistoffen tegen klem inspuiten.
- Bij een zuivere en ondiepe wonde is een doktersconsult aanbevolen wanneer je nooit of meer dan tien jaar geleden tegen tetanus werd ingeënt. In dit geval zal de arts ofwel een herhalingsspuit geven, ofwel de volledige vaccinatie opstarten.
Top >
Voorkomen
Wonden moeten altijd worden gereinigd met water en zeep. Bij risicowonden is dit echter ontoereikend om tetanus te voorkomen.
Vaccinatie is de enige afdoende en efficiënte voorzorgsmaatregel en daarom voor iedereen aanbevolen.
- Vaccinatie bestaat altijd uit drie injecties: de eerste twee met één maand tussentijd, de derde minstens een half jaar na de eerste.
- Meestal krijgt men de basisvaccinatie al op jeugdige leeftijd toegediend. Daarna is om de tien jaar een herhalingsspuit nodig, bij voorkeur in combinatie met een herhaling tegen difterie.
- Noteer de datum van de herhalingsspuit zodat je je tijdig opnieuw kan laten vaccineren. Zowel het basisvaccin als de herhalingsspuit op zich kosten je niets omdat de overheid ze gratis ter beschikking stelt aan de artsen.
- Met de eerste vaccinatiespuit is het tetanusgevaar echter niet geweken. Je bent namelijk pas gevaccineerd na drie injecties.
Top >
