Zijn antidepressiva belangrijk?
maart 2005 Laurette Onkelinx, de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, houdt binnenkort een rondetafelconferentie over het gebruik van geneesmiddelen. De minister is bekommerd over het stijgend gebruik van sommige geneesmiddelen, zoals cholesterolremmers, maagzuurremmers, antidepressiva en kalmeermiddelen. Volgens de minister is een deel van de stijging toe te schrijven aan de vergrijzing. Toch zijn er ook ‘ontsporingen’, bijvoorbeeld bij de consumptie van antidepressiva. Ook het geneesmiddelenverbruik in rust- en verzorgingsinstellingen is verontrustend hoog. In 2008 bedroegen de kosten van onze ziekteverzekering voor de terugbetaling van antidepressiva 160 miljoen euro. Daarmee komen de antidepressiva op de tweede plaats, na de cholesterolremmers, die nog steeds de koploper zijn. De minister kan deze keer wel teruggrijpen naar een geheel van aanbevelingen over het gebruik van psychofarmaca, uitgewerkt door een team van wetenschappers van de KU Leuven, bestaande uit professoren huisartsgeneeskunde, psychiatrie, farmacologie, psychologie, ethiek en economie. Antidepressiva, aldus de studie van de KU Leuven, zijn wel degelijk efficiënt bij ernstige depressie, maar minder bij milde tot matige depressie. De meerwaarde van antidepressiva bij kinderen staat ter discussie, zowel in nationale als internationale studies. In de rustoorden ten slotte is er duidelijk een overmatig gebruik van psychofarmaca. Bijna de helft van de rusthuisbewoners krijgt antidepressiva voorgeschreven. Het team van de KU Leuven formuleert een aantal belangrijke aanbevelingen. Omdat de huisarts een cruciale rol speelt in de relatie met de patiënt, moet hij maximale ondersteuning krijgen bij het verantwoord voorschrijven van psychofarmaca. Gelet op het delicate karakter van het gebruik van psychofarmaca bij kinderen en jongeren is het aangewezen dat de huisarts overleg pleegt met een kinder- en jeugdpsychiater of kinderneuroloog. Het is belangrijk dat de huisarts sterker wordt in zijn rol als ‘adviseur’, als ‘psychologisch begeleider’. Daar zou de huisartsenopleiding meer aandacht voor moeten hebben. Psychotherapie kan een goed alternatief of een aanvulling zijn op het gebruik van psychofarmaca. Maar de beroepstitel van psychotherapeut moet wel beschermd worden om kwaliteit te garanderen.
Wij onderschrijven ten volle de aanbevelingen van het team van de KU Leuven. Van de minister worden nu beslissingen verwacht, zowel in het belang van de kwaliteit van onze gezondheid als van de betaalbaarheid van onze gezondheidszorg. Marc Justaert
Ten slotte is het belangrijk om het voorschrijfgedrag van de artsen in het oog te houden en dit in functie van het patiëntenprofiel. De voorschrijver die manifest overdrijft, zal ter verantwoording worden geroepen.
Voorzitter CM
