Wanneer is een preventief onderzoek aangewezen en hoe verloopt dit?

Een uitstrijkje is in principe een vrij eenvoudig en pijnloos onderzoek maar kan soms kleine ongemakken, zoals licht bloedverlies, met zich meebrengen.

Voor het nemen van een uitstrijkje lig je met opgetrokken benen op de onderzoekstafel. Je voeten steunen op de tafel of op speciale beensteunen. De arts gebruikt een speculum of metalen instrumentje om de binnenkant van je vagina en je baarmoederhals te bekijken. Daarna haalt de arts wat celmateriaal van de binnenzijde van je baarmoederhals weg om te onderzoeken.

Meestal krijg je de uitslag binnen de twee weken.

Vrouwen vanaf 25 jaar die seksueel actief (geweest) zijn, laten het best om de drie jaar een uitstrijkje nemen door hun huisarts of eventueel door de gynaecoloog.

Van 50 tot 65 jaar kan het onderzoek om de vijf jaar gebeuren op voorwaarde dat je regelmatig uitstrijkjes hebt laten nemen en dat de laatste drie uitstrijkjes geen afwijkingen vertoonden en van goede kwaliteit waren. Hlaten tot hun 65ste het best regelmatig een uitstrijkje nemen

Een jaarlijks onderzoek is evenwel aanbevolen:

• bij een eerder afwijkend uitstrijkje;
• als je eerder al een behandeling van de baarmoederhals onderging;
• als je genitale wratten hebt of had;
• als je afweersysteem niet optimaal functioneert door het gebruik van geneesmiddelen of ziekte.

• Bij ontsteking van de baarmoederhals of vagina. De ontsteking moet dan eerst behandeld worden.
• Tijdens de menstruatie of bij andere bloedingen. Door het bloed kunnen de cellen niet goed beoordeeld worden.
• Bij zwangerschap en borstvoeding omdat de cellen door hormonale veranderingen moeilijker te beoordelen zijn.
• Als je ouder bent dan 65 jaar en de laatste twee uitstrijkjes een gunstig resultaat hadden. Voor vrouwen ouder dan 65 jaar die nooit een uitstrijkje lieten nemen, blijft het wel nuttig.
• Als het vorige uitstrijkje minder dan drie maanden geleden genomen werd. De oppervlakkige cellaag heeft immers minstens zes weken nodig om zich te herstellen.

De uitslag van een uitstrijkje wijst veel vroeger op afwijkingen dan de eerste symptomen van baarmoederhalskanker maar biedt nooit 100 % zekerheid.

Het onderzoek kan in sommige gevallen onbetrouwbaar blijken, bv. als er onvoldoende cellen weggenomen zijn, er te veel witte of rode bloedlichaampjes aanwezig zijn, bij een infectie of als de cellen niet op de juiste manier zijn weggenomen. In dat geval wordt na drie tot zes maanden een nieuw uitstrijkje genomen.

• Hoe onstaat baarmoederhalskanker?
• Welke factoren verhogen de kans op baarmoederhalskanker?
• Wat als het uitstrijkje een afwijkend resultaat geeft?
• Hoe verloopt de behandeling van voorloperletsels of baarmoederhalskanker?
• Kan baarmoederhalskanker worden voorkomen?