Depressie
Wat?
Als men zich na een langere periode niet over gevoelens van ernstige somberheid kan zetten, is er sprake van een depressie. Met deze meest voorkomende psychiatrische ziekte wordt bijna een op de vijf mensen geconfronteerd. Zowel jong als oud, want de aandoening is van alle leeftijden.
Over het algemeen geneest een depressie na enkele maanden. Bij tien tot twintig procent van de patiënten ontwikkelt een depressie zich tot een meer chronische vorm, die lang kan aanslepen.
Ondanks de bekendheid van de aandoening is depressie nog steeds een verkeerd begrepen ziekte. Heel wat mensen beschouwen de aandoening als een louter psychisch probleem, waarvoor de oplossing een kwestie is van wilskracht en morele weerstand. Een totaal onterechte visie, want een depressie is een ziekte zoals elke andere ziekte.
Top >
Symptomen
Op lichamelijk vlak uit een depressie zich door geremdheid:
- het rendement bij inspanningen wordt minder;
- men is sneller vermoeid;
- de eetlust neemt af of juist toe;
- het slaappatroon verandert (slecht slapen of moeilijk uit bed kunnen);
- er is minder behoefte aan seks.
De psychische gevolgen verwoordt de patiënt meestal als: ‘Ik kan niet meer, ik zit in de put'.
Betrokkene:
- is zijn zelfwaardering en de structuur in zijn leven kwijt;
- koestert een negatief zelfbeeld;
- kan zich moeilijker concentreren;
- wordt overvallen door angst, besluiteloosheid en onzekerheid.
Soms kan een depressie ook de oorzaak zijn van vage, onverklaarbare klachten zoals duizeligheid, hoofd-, buik- of rugpijn.
Top >
Oorzaken
Biologische oorzaken
Zijn deels erfelijk bepaald, maar kunnen ook het gevolg zijn van:
- andere ziektes (bv. schildklieraandoeningen);
- bepaalde geneesmiddelen;
- alcohol;
- drugs.
Ze verstoren het evenwicht tussen de stoffen die verantwoordelijk zijn voor de hersenactiviteit.
Psychische oorzaken
Zijn nauw verbonden met de persoonlijke, psychische draagkracht. Belangrijk hierbij zijn:
- het karakter;
- de vaardigheid om problemen op te lossen;
- de steun van de naaste omgeving.
Sociale oorzaken
Kunnen bij een bepaalde gevoeligheid tot depressie leiden. Hierbij kan het gaan om:
- negatieve gebeurtenissen, zoals huwelijksconflicten, ziekte, dood, spanningen op het werk, werkloosheid, eenzaamheid;
- of ingrijpende positieve ervaringen, zoals de geboorte van een kind.
Vaak ligt een combinatie van deze redenen aan de basis van een depressie.
Top >
Naar de arts?
Het is belangrijk de depressie in een zo vroeg mogelijk stadium vast te stellen en zo snel mogelijk een arts te raadplegen. De familie speelt een cruciale rol, zowel bij het herkennen van de ziekte en de beslissing om een arts te raadplegen, als bij de ondersteuning en begeleiding van de zieke.
Als de klachten langer dan twee weken aanhouden, moet u naar de huisarts.
Bij een ernstige depressie kan het leven zo ondraaglijk lijken dat u zelfs naar de dood verlangt. Bel direct uw huisarts wanneer u herhaaldelijk aan zelfdoding denkt of hiervoor plannen maakt.
Top >
Behandeling
Een depressie gaat vaak vanzelf over, ook al kan het drie tot zes maanden duren.
Depressie is een ziekte zoals elke andere ziekte. De behandeling is afhankelijk van de graad van de depressie. Hoewel er geen strikte grenzen zijn, gebruiken artsen de indeling milde, matige en ernstige depressie. Om de ernst van de depressie vast te stellen houdt de arts rekening met de persoonlijkheid en de klachten. Ook de duur en de intensiteit van de symptomen en de gevolgen voor het dagelijkse leven en het sociaal functioneren spelen een rol. De arts zal ook nagaan of andere ziekten of bijkomende psychische aandoeningen invloed hebben.
Milde vorm
- De arts zal een afwachtende houding aannemen. Hij zal helpen zoeken naar oplossingen voor problemen. In veel gevallen kunnen eenvoudige, ondersteunende gesprekken een gunstig effect hebben, zodat de patiënt uit het dal komt. De arts zal samen met de patiënt enkele doelstellingen voor de korte termijn opstellen en naderhand samen evalueren of deze werden gehaald. De arts zal ook vragen hoe de patiënt functioneert, thuis en op het werk.
- Geneesmiddelen hebben weinig zin.
- Thuisblijven van het werk hoeft niet per se.
- Een strakke dagindeling, voldoende lichaamsbeweging en voldoende sociale contacten kunnen het herstel ondersteunen.<</li>
- Alcoholgebruik kan beter worden beperkt.
Ernstige vorm
- Praten, ondersteunen, structureren en problemen oplossen geven soms onvoldoende resultaat. Daarom kan de arts geneesmiddelen tegen depressie voorschrijven.
- Antidepressiva beïnvloeden bepaalde chemische processen in de hersenen, waardoor de stemming kan verbeteren.
- Het effect van antidepressiva is pas na drie weken merkbaar.
- De eerste effecten kunnen gepaard gaan met bijwerkingen. Het gevolg is dat sommige mensen onterecht de behandeling vroegtijdig staken of de dosis niet respecteren.
- Er zijn vele soorten antidepressiva en de bijwerkingen verschillen. De arts zal dat middel kiezen dat het best bij de patiënt past. Met arts en apotheker kan worden besproken bij welke bijwerkingen de patiënt opnieuw contact moet opnemen.
- Men mag de behandeling nooit zelf abrupt stoppen. Afbouwen gebeurt in overleg met de arts. Mensen die regelmatig aan terugkerende depressies lijden, moeten het middel langer gebruiken.
- De patiënt moet samen met de arts evalueren of de behandeling succesvol is. In dat geval moet het middel voor een langere tijd worden gebruikt.
- Gaat de depressie gepaard met angsten, spanning, onrust en slapeloosheid, kan de arts tijdelijk andere geneesmiddelen voorschrijven om die periode te overbruggen.
- Psychotherapie is een behandelvorm waarbij gesprekstechnieken worden gehanteerd. De huisarts, psycholoog of psychiater leert de patiënt hoe een andere kijk op het leven kan leiden tot vermindering van de klachten. Samen met de arts wordt gezocht naar manieren om met de klachten om te gaan. Bij psychotherapie probeert men de belangrijkste oorzaak van de depressie aan te pakken. Bij cognitieve gedragstherapie wordt geprobeerd bepaalde, automatisch optredende gedachtepatronen te veranderen.
- De huisarts kan het nodig achten om u door te verwijzen naar een psychiater. Hij zal dat onder meer doen als:
- begeleiding of behandeling met antidepressiva onvoldoende effect heeft;
- hij een sterk verhoogde zelfmoordneiging vaststelt;
- de patiënt sociaal slecht functioneert.
Niemand hoeft zich te schamen om een psychiater te raadplegen.
De psychiater, specialist in de problematiek van depressie, kan zo nodig andere geneesmiddelen voorschrijven of andere behandelingen (lichttherapie, elektroshock, onthouden van slaap) voorstellen. Bij een verhoogd gevaar dat de patiënt zichzelf van het leven beneemt, zal de arts in overleg overwegen om sleutelfiguren in de omgeving in te lichten die extra steun kunnen bieden.
Top >
Zelfzorg
- Praat er met anderen over. Leg uit hoe u zich voelt. De meeste mensen hebben hier begrip voor.
- Neem de tijd om ingrijpende gebeurtenissen te verwerken. Verdriet en boosheid zijn hierbij normale gevoelens die niet koste wat het kost onderdrukt moeten worden.
- Stel niet te hoge eisen aan uzelf.
- Probeer regelmaat in uw leven te houden. Ga op normale tijden slapen en sta op tijd op. Eet drie keer per dag op vaste tijden gezonde voeding en drink liever geen alcohol.
- Zorg voor afleiding en ontspanning door dingen te doen die u graag doet.
- Zorg ook voor voldoende lichaamsbeweging, bijvoorbeeld door dagelijks minstens een halfuur te wandelen, te fietsen, te zwemmen of te tuinieren.
- Ga bij vrienden langs, ook al ziet u ertegen op. Blijf dus niet alleen maar thuis zitten en vul de inactiviteit in door een vast dagschema op te stellen.
- Ga nooit met vakantie als u er niet van kunt genieten.
Top >
Goed om te weten
De familie speelt een cruciale rol, zowel bij het herkennen van de ziekte en de beslissing om een arts te raadplegen, als bij de ondersteuning en begeleiding van de zieke. Depressieve personen hebben behoefte aan affectieve en emotionele steun. Dit houdt in: begrip, geduld, genegenheid en geruststelling. De patiënt laten beseffen dat het maar een tijdelijke ziekte is en schuldgevoelens wegnemen zijn belangrijk bij het voorkomen van een zelfmoordpoging. Beschuldigingen van zwakheid en luiheid of een beroep doen op de wilskracht kan men daarom beter achterwege laten.
Top >
Tips
Top >
Internetcursus 'Kleur je leven'
'Kleur je leven' is een internetcursus die depressieve gevoelens wil verminderen. Deze online cursus kun je zelfstandig volgen en leert je onder meer:
- wat je zelf kunt doen om depresssieve klachten te verminderen;
- technieken om beter te ontspannen en minder te piekeren;
- vaardigheden om positief te denken, met problemen om te gaan en op te komen voor jezelf.
Als CM-lid geniet u korting bij inschrijving. Lees meer
Top >
Bron
‘Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin’, dokter Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2009, 319 pagina’s.
Top >
