Duizeligheid
Wat?
Duizeligheid is een moeilijk te omschrijven begrip, want ze komt voor bij verschillende aandoeningen en heeft bovendien diverse oorzaken. Gelukkig is duizeligheid vaak onschuldig en van korte duur. Duizeligheid geeft het gevoel dat de relatie tot de ruimtelijke omgeving verstoord is. Mensen omschrijven het als een licht gevoel in het hoofd, als een gewaarwording dat hun omgeving draait of zijzelf rondtollen. Dit onaangename gevoel kan gepaard gaan met angst, transpiratie, geeuwen, misselijkheid en braken.
Soorten
Bij draaiduizeligheid ziet u de omgeving draaien. Soms voelt het alsof u zelf beweegt, valt of draait. Het kan zijn dat u hierbij gaat zweten, bleek en misselijk wordt en moet overgeven. Het kan ook zijn dat u tijdelijk minder hoort, last hebt van oorsuizen of van een vol gevoel in het oor.
Soms gaat dit samen met snel en oppervlakkig ademen, bv. bij hyperventilatie. In sommige situaties kunnen zweten en bleekheid deze vorm van duizeligheid voorafgaan.
Vooral bij ouderen kan duizeligheid ontstaan door een onvast gevoel in de benen. Bij het zitten of liggen is de duizeligheid weg.
Oorzaken
De hersenen verwerken voortdurend informatie over de ruimte waarin men zich bevindt en de positie die het lichaam daarin inneemt. Deze gegevens worden doorgegeven via het evenwichtsorgaan in het binnenoor, de ogen en de gevoelsorgaantjes in spieren en pezen (vooral die in de nek en benen). Onderstaande stoornissen op eenplaats in dit systeem kunnen duizeligheid veroorzaken. Ook stress kan indirect duizeligheid veroorzaken.
Diagnose
Omdat er geen instrument bestaat om duizeligheid te meten, is uw arts vooral op uw verhaal aangewezen om een diagnose te stellen. Bereid daarom het gesprek met uw arts goed voor aan de hand van volgende vragen.
Indien de antwoorden op deze vragen en het resultaat van een algemeen lichamelijk onderzoek ontoereikend zijn, kan de arts beslissen om meer specialistische onderzoeken uit te voeren. Dit kan enige tijd in beslag nemen.
Behandeling
Om de duizelingen efficiënt te behandelen, is het belangrijk om de juiste oorzaak te vinden. Tegen duizeligheid zelf bestaat geen wonderpil of een specifiek geneesmiddel. In sommige situaties kan de arts wel een geneesmiddel voorschrijven, maar dit heeft steeds een bredere werking dan alleen het bestrijden van de duizeligheid. Afhankelijk van de klachten betreft het medicatie voor braakneigingen, bij zenuwachtigheid en angsten of bij allergie (antihistaminica). Als u naast de duizelingen ook last hebt van gehoorverlies en oorsuizingen, is de kans groot dat u aan de ziekte van Ménière lijdt. De arts kan dan ook specifieke geneesmiddelen voorschrijven om de afvoer van binnenoorvocht te bevorderen.
Zelfzorg
Enkele eenvoudige leefregels indien u regelmatig duizelig wordt:
Voorkomen
Het zwart worden voor de ogen bij het bukken en weer overeind komen of bij het snel uit bed komen, kunt u voorkomen door langzaam overeind te komen. Bij een lage bloeddruk, is het goed om nooit overhaast op te staan of overeind te komen. Duizeligheid uitgelokt door bepaalde bewegingen, kan worden aangepakt met specifieke oefensessies. Deze trainingen confronteren het evenwichtsorgaan verschillende malen met een moedwillig uitgelokte duizeligheid. Door gewoontevorming worden de prikkels niet meer als vreemd en storend ervaren. De hersenen leren om de afwijking te negeren zodat de duizeligheid verdwijnt.
Bron
‘Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin’, dokter Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2009, 319 pagina’s.
