Geelzucht

Als een aandoening een gelig uiterlijk veroorzaakt, is er sprake van geelzucht. Dit is geen ziekte op zich, maar wel een signaal dat er iets mis is met de afvoer van een afvalstof uit het bloed. Geelzucht duidt dus op een achterliggende kwaal, die zowel onschuldig als ernstig kan zijn.

Gal verwijdert vetten maar ook bilirubine. Dat is een geelgekleurd afvalproduct van de rode bloedcellen. Als er iets misgaat met de afvoer hiervan, stapelt de bilirubine zich op in het bloed, waardoor geelzucht optreedt.

Geelzucht gaat dikwijls gepaard met jeuk en vermoeidheid. 

De achterliggende aandoening die het gelige uiterlijk veroorzaakt, geeft bovendien vaak een slecht gevoel. Vaak wordt men aangestaard of zelfs gemeden. Hier is echter weinig reden voor want geelzucht is niet per definitie besmettelijk. Alles hangt af van de oorzaak. Zo is geelzucht bij pasgeborenen zelden besmettelijk, terwijl geelzucht door hepatitis A dit wel is. Zelfs als er sprake is van een besmettelijke geelzucht, is er vaak geen reden om contact te mijden. Geelzucht wordt namelijk nooit via de lucht overgedragen, zodat gewone sociale contacten over het algemeen mogelijk blijven. Twijfel je toch, is het verstandig om advies te vragen aan je arts. 

De ophoping van bilirubine kan verschillende oorzaken hebben. 

• Grotere productie van bilirubine door het lichaam dan de lever kan uitscheiden.
  Dit is bijvoorbeeld het geval bij pasgeborenen, van wie de bloedgroep onverenigbaar is met die van de moeder.

• Slechte werking van de lever
  Een gehavende lever bemoeilijkt de aanmaak van gal, waardoor minder bilirubine kan worden verwerkt en afgevoerd, bv. als de lever ontstoken is door een hepatitisvirus of vergiftigd door geneesmiddelen, alcohol of andere stoffen. Ook de typische geelzucht bij pasgeborenen wordt vaak veroorzaakt doordat de lever nog niet goed functioneert.

• Galstenen

• Ziekte of afwijking
  Een aangeboren afwijking aan de galwegen of een ziekte van de galwegen of de alvleesklier (pancreas).

Bron: ‘Zal ik de dokter bellen? Medische gids voor het hele gezin’, Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2004, 256 pagina’s.