Hoge bloeddruk
Wat?
De bloedsomloop is een gesloten circuit waarbij het hart voortdurend bloed door de aders en slagaders pompt. De kracht waarmee dit gebeurt, noemt men de bloeddruk. Om deze te kennen wordt de boven- en onderdruk gemeten. De bovendruk wordt bepaald als het hart samentrekt en veel bloed door de slagaders perst; de onderdruk als het hart zich ontspant en de druk op de vaatwanden afneemt. De ideale bloeddruk heeft een bovendruk lager dan 120 mmHG en een onderdruk lager dan 80 mmHg. Van verhoogde bloeddruk is sprake wanneer de waarden hoger zijn dan 140 en 90. Bij een verhoogde bloeddruk worden hart en bloedvaten aangetast, vaak zonder dat men zich van enig kwaad bewust is. Vandaar dat hij vaak wordt omschreven als een stille doder.
Symptomen
Doorgaans veroorzaakt een verhoogde bloeddruk geen lichamelijke klachten. Alleen bij langdurige en extreem hoge bloeddruk kunnen hoofdpijn, oorsuizingen, gezichtsproblemen, vermoeidheid of neusbloedingen optreden. Ook al voelt men niets, het tijdig ontdekken van een verhoogde bloeddruk is uiterst belangrijk. Als die niet wordt behandeld, is de kwaal namelijk een van de belangrijkste oorzaken van:
Oorzaken en risicofactoren
Soms is een verhoogde bloeddruk het gevolg van een lichamelijke afwijking (bv. nieraandoeningen). Maar bij 95 procent van de patiënten vindt men geen directe oorzaak.
Bloeddruk meten
Hoewel er volautomatische systemen bestaan, gebeurt de meting van de bloeddruk meestal nog met de opblaasbare armband en stethoscoop. Het resultaat wordt uitgedrukt in mmHg (Hg staat voor kwik). Meestal zal de arts de waarden delen door tien: in de plaats van 120/80 mmHg zal hij 12/8 aangeven. Omdat lichaamshouding, activiteiten, spanningen, emoties en angst invloed hebben op de bloeddruk, wisselt deze voortdurend. Bij sommige mensen verhoogt hij zelfs zodra ze in de spreekkamer van de arts komen, omdat ze op dat moment gespannen zijn. Eén meting is dus onvoldoende om te concluderen dat iemand een verhoogde bloeddruk heeft. Drie metingen, bij voorkeur op verschillende momenten van de dag, kunnen wel uitsluitsel geven. Omdat de helft van de mensen niet eens weet dat hun bloeddruk te hoog is, is het belangrijk hem regelmatig te laten controleren. Doe dit vanaf uw vijfendertigste zeker om de vijf jaar. Eigenlijk zou iedere volwassene bij elk consult zijn bloeddruk moeten laten meten. Dit geldt zeker indien: Geeft de meting normale waarden aan, volstaat het om de bloeddruk om de vijf jaar te laten controleren. Wie met een verhoogde bloeddruk kampt, kan ook zelf geregeld zijn bloeddruk meten met een van de vele toestellen die onder meer te koop zijn in de CM-Thuiszorgwinkels. Als u deze waarden aan de arts doorgeeft, kan hij de behandeling beter op uw situatie laten aansluiten. Let er bij de aankoop op dat het toestel erkend en middels een label gewaarborgd is en een duidelijke gebruiksaanwijzing bevat.
Zelfzorg
Indien u een verhoogde bloeddruk hebt, is een gezonde levensstijl net zo belangrijk als de inname van geneesmiddelen. Hierdoor kan de dosis worden beperkt en wordt de doeltreffendheid ervan verhoogd. Rook niet Matig uw alcoholgebruik Hou uw lichaamsgewicht in de hand Beweeg minstens een halfuur per dag
Tabak beschadigt en vernauwt de bloedvaten en verhoogt de bloeddruk.
Te veel alcohol heeft een negatief effect op de bloeddruk. Dus maximaal twee glazen per dag voor mannen en één glas voor vrouwen en liefst niet elke dag.
Zwaarlijvigheid leidt niet alleen tot een verhoogde bloeddruk, maar vaak ook tot een te hoog cholesterolgehalte en een minder goede suikerstofwisseling. Vermageren kan alleen als u uw eetgewoonten blijvend verandert. Een diëtist kan u daarbij helpen.
Dit houdt hart en longen in conditie, de bloedvaten soepel, het cholesterolgehalte onder controle en uw gewicht beter op peil. Voldoende beweging inbouwen in uw dagelijkse activiteiten is de boodschap: ramen lappen, stoep vegen, tuinieren, de trap gebruiken in de plaats van de lift, een blokje om wandelen of vaker de fiets nemen.
Of om het trendy te verwoorden: geef onthaasting een kans.
Behandeling
Als een gezonde leefstijl onvoldoende resultaat oplevert, kunnen daarnaast geneesmiddelen nodig zijn om de bloeddruk onder controle te houden. Er is een uitgebreid gamma bloeddrukverlagende middelen op de markt. Deze worden meestal goed verdragen. Uw arts zal uitzoeken welk geneesmiddel voor u het meest geschikt is. Lees voor gebruik altijd de bijsluiter. Het is heel belangrijk om de medicatie trouw in te nemen, elke dag, uw hele leven lang. Gebeurt dit niet, dan blijft de kans op een hart- of vaatziekte groot, zeker als er nog andere risicofactoren zijn.
Voorkomen
Een gezond leefpatroon - liefst vanaf jonge leeftijd - kunnen een verhoogde bloeddruk voorkomen (zie paragraaf Zelfzorg).
Bron
‘Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin’, dokter Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2009, 319 pagina’s.
Meer informatie
