Keelontsteking

Een keelontsteking of angina is een van de meest voorkomende aandoeningen waarvoor een arts wordt geraadpleegd. De kwaal is heel vervelend, maar goedaardig. Het geneest meestal vanzelf, zodat antibiotica over het algemeen overbodig zijn.

Een acute keelontsteking komt het meest voor in de winter en vroege lente.

Top >

Kenmerkend is het plotseling opkomen van keelpijn en koorts. Soms gaat dit gepaard met hoofdpijn, diarree, buikpijn en/of braken. Een keelontsteking kan een aandoening op zich zijn, maar kan net zo goed samengaan met een verkoudheid, griep of een andere ziekte. 

Meestal geneest de infectie spontaan en is de keelpijn na een vijftal dagen over.

Slechts in uitzonderlijke gevallen treedt een complicatie op zoals een keelabces, bijholteontsteking, oorontsteking of een ontsteking van het slaapbeen.

Top >

Bij een acute keelontsteking is de oorzaak meestal een virus of een bacterie. Soms is er geen specifieke verwekker. Slechts tien procent van de keelontstekingen wordt veroorzaakt door de streptokok, een bacterie waartegen artsen vroeger massaal antibiotica voorschreven.

Ook aften, herpes, mononucleosis (klierkoorts, ook Ziekte van Pfeiffer genoemd) en een abces rond de amandelen kunnen de keel behoorlijk toetakelen.

Keelirritatie kan bovendien optreden bij rokers of door omgevingsfactoren zoals te droge lucht.  

Top >

Meestal geneest een keelontsteking vanzelf.

Raadpleeg niettemin uw huisarts:

• als slikken, eten en drinken hevige pijn veroorzaakt;
• bij pijn in de hals;
• bij hoge koorts;
• bij kinderen met ademhalingsproblemen;
• als de keelpijn gepaard gaat met andere symptomen (bv. huiduitslag);
• als de pijn langer dan drie dagen duurt en uw lichaamstemperatuur hoger is dan 38,5°C;
• als u meer dan vijf keelontstekingen per jaar hebt;
• als u lijdt aan een chronische aandoening;
• als u in een gesloten gemeenschap verblijft (bv. een rustoord). Zo beperkt u het risico dat de keelontsteking uitgroeit tot een epidemie in uw leefgemeenschap.

Top >

Omdat een keelontsteking meestal vanzelf geneest, is geduldig uitzieken de boodschap.

• Geen antibiotica
  
  U hoeft geen antibiotica te slikken. Zet uw arts ook niet onder druk om ze voor te schrijven want:
  • antibiotica hebben geen vat op virussen;
  • ze bespoedigen de genezing met slechts één dag indien de streptokok de boosdoener is en op voorwaarde dar ze binnen de drie dagen na het optreden van de klachten worden toegediend;
  • men heeft nooit sluitend kunnen aantonen dat de inname van antibiotica bij keelpijn een aantal complicaties kan voorkomen;
  • antibiotica hebben ook nadelige effecten: 
    • bijwerkingen (bv. maag- en darmklachten, allergische reacties);
    • verhoogde kans op terugval omdat het lichaam geen kans krijgt om weerstand tegen de indringer op te bouwen;
    • resistente bacteriën waardoor ze op termijn weerstand bieden aan de geneesmiddelen;
    • geldverspilling, zowel voor uzelf als voor de samenleving. 

Bij een keelontsteking zijn antibiotica enkel aanbevolen voor chronisch zieken of bij een keelpijnepidemie in een gesloten gemeenschap, maar dan alleen als de arts zeker weet dat de streptokok de infectie heeft veroorzaakt.

• Verwekker
  
  Een arts hoeft meestal niet te weten wat de verwekker is van de keelpijn. Dit gegeven zal de behandeling namelijk niet beïnvloeden.
  
  Alleen bij risicopatiënten (bv. chronisch zieken, bewoners van een gesloten gemeenschap en mensen die vaak een keelontsteking hebben) kan het nuttig zijn om de boosdoener te kennen en te achterhalen of de streptokok de aanstichter is. Hiertoe kan de arts wat keelslijm afnemen om een streptest of cultuurname uit te voeren. Deze onderzoeken kunnen onmiddellijk (bij de streptest) of na één à twee dagen (bij een cultuurname) en met redelijke zekerheid uitmaken of de keelinfectie al dan niet wordt veroorzaakt door de streptokokbacterie. 

Top >

• Ziek de kwaal uit.
• Neem eventueel pijnstillers op basis van paracetamol.
• Drink voldoende en/of zuig regelmatig op een snoepje zodat de keelholte vochtig blijft. Koude dranken helpen soms beter. 
• Gorgel eventueel met kamillethee.

Sommige mensen grijpen naar sprays met lokaal verdovende of ontsmettende stoffen. Over de efficiëntie van deze middelen bestaat evenwel geen eenduidigheid.

Top >

'Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin', dokter Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2009, 319 pagina’s.

Top >

• Download de folder 'Kleine zieken, grote zorgen' (PDF-354kB).
• Bestel de folder.

Top >