Vermoeidheid
Wat?
Vermoeidheid is een natuurlijk alarmsignaal dat erop wijst dat men het even kalmer aan moet doen. Doorgaans zijn buitengewone of langdurige inspanningen daarvan de oorzaak. Met de nodige rust en slaap is het verschijnsel meestal snel verdwenen. Niettemin is vermoeidheid is niet altijd even onschuldig.
Soorten
Ochtendlijke vermoeidheid Avondlijke vermoeidheid Bij mensen die maandenlang vermoeid zijn, lijdt een op de tien aan het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS). Deze aandoening heeft een grote weerslag op het professionele en sociale leven.
Personen die zich bij het opstaan futloos voelen, hebben vaak te kampen met psychische vermoeidheid (in de brede zin van het woord). Zij zijn 'het' moe of hebben een gebrek aan motivatie. Deze personen, bij wie de moedeloosheid de hele dag latent aanwezig is, voelen zich 's avonds herleven en gaan vaak laat slapen.
Deze vermoeidheid wijst eerder op een lichamelijk probleem, bijvoorbeeld veroorzaakt door het slecht functioneren van een orgaan. In dit geval staat men 's morgens relatief fit op, maar raakt men in de loop van de dag steeds meer vermoeid tot men enkel nog verlangt weer naar bed te kunnen gaan.
Oorzaken
Naast inspanningen of slaaptekort kan vermoeidheid ook een diepere oorzaak hebben zoals: Vreemd genoeg heeft vermoeidheid niet noodzakelijk te maken met een druk leven. Zo ondervinden de meeste managers geen hinder van lange werkdagen en een overvolle agenda. Of voelen vrouwen die werk en gezin combineren zich dikwijls beter in hun vel dan huisvrouwen. Opmerkelijk is zelfs dat futloosheid eerder kan voorkomen wanneer men te weinig om handen heeft. Het is niet altijd even makkelijk om de reden van vermoeidheid op te sporen. Vaak is er immers geen duidelijk aanwijsbare oorzaak. Bovendien gebeurt het ook dat men het onderliggende probleem niet wil erkennen. Zo is het voor vele mensen moeilijk om toe te geven dat stress, emotionele overbelasting of een psychologisch probleem hun vermoeidheid veroorzaakt.
Naar de arts?
Bij langdurige vermoeidheid is het nodig om de huisarts te raadplegen. Zeker als rust geen beterschap brengt en de vermoeidheid gepaard gaat met:
Zelfzorg
In onze prestatiemaatschappij komt psychische vermoeidheid (in de brede zin van het woord) steeds vaker voor. Om ze te verhelpen, kan professionele hulp noodzakelijk zijn. Dikwijls volstaat het evenwel om een gejaagde levenswijze bij te sturen en ongezonde patronen te doorbreken. Concreet betekent dit: Vooral het belang van beweging kan niet genoeg worden benadrukt. Dagelijks een half uurtje actief zijn (bv. wandelen, fietsen, tuinieren) is de beste remedie tegen futloosheid. Het maakt in het lichaam stoffen vrij die stress, neerslachtigheid en vermoeidheid bestrijden. Bovendien wordt de psychische vermoeidheid omgezet in lichamelijke vermoeidheid, wat een betere slaap teweegbrengt. Ook een vast slaapritueel en -uur kunnen heel wat slaapproblemen voorkomen.
Voedingssupplementen
Steeds meer mensen gaan vermoeidheid te lijf met voedingssupplementen zoals vitamines en mineralen. Meestal gebeurt dit op eigen houtje, zonder medeweten van de huisarts. Dit is niet aangewezen. Voedingssupplementen zijn immers geen onschuldige middeltjes, maar chemische producten die het evenwicht in de stofwisseling kunnen verstoren. Hierdoor is het zelfs mogelijk dat ze vermoeidheid veroorzaken in de plaats van ze te bestrijden. Bovendien kunnen voedingssupplementen slapeloosheid, diarree en diverse aandoeningen teweegbrengen (bv. leverbeschadiging, gevoelsstoornissen). Voedingssupplementen hebben geen plaats bij de aanpak van vermoeidheid, behalve bij bepaalde lichamelijke aandoeningen, na controle van eventuele tekorten in het bloed en op voorschrift van een arts. Voor gezonde mensen blijven natuurlijke producten, zoals groenten en fruit, de beste bron van vitamines en mineralen.
Bron
‘Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin’, dokter Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2009, 319 pagina’s.
