Alcohol
Bijna iedereen drinkt graag een glas wijn of bier. Zolang dit beperkt blijf to maximaal twee glazen per dag voor volwassen mannen of één glas voor volwassen vrouwen, vormt dat geen probleem . Maar alcohol is in veel gevallen ook schadelijk.
Wat?
Een glas bier, wijn of sterke drank bevat ongeveer evenveel alcohol onder de vorm van ethanol. Dat is de enige soort alcohol die een mens in relatief grote hoeveelheden kan verwerken. Een gedeelte ervan wordt rechtstreeks door de maagwand opgenomen. Een nuchtere maag absorbeert de alcohol sneller dan een volle maag. Vetrijk voedsel vertraagt de opname nog eens extra. Niet alle dranken worden even snel opgenomen. Sterk geconcentreerde dranken zoals cognac blijven lang in de maag. Sprankelende dranken daarentegen worden sneller geabsorbeerd.
Alleen in overrijp fruit komt alcohol voor in natuurlijke vorm. Toch is het voor het lichaam geen vreemde stof omdat bepaalde bacteriën tijdens de spijsvertering ook alcohol aanmaken. Vandaar dat de mens probleemloos een kleine dosis kan verwerken. Maar grote hoeveelheden zijn giftig en moeten uit het lichaam worden verwijderd. De lever is het enige orgaan dat daarin slaagt. Gemiddeld duurt de afbraak van een glas alcohol anderhalf uur.
Top >
Giftig
- Wanneer het lichaam te veel alcohol heeft opgenomen, treden er vergiftigingsverschijnselen op. Een eerste teken is de roes, die meestal als prettig wordt ervaren. De kater, een effect dat later optreedt, is vaak allesbehalve aangenaam. Dorst, hoofdpijn en overgevoeligheid voor geluid en licht zijn enkele symptomen.
- Alcoholische dranken kunnen de indruk geven dat ze de dorst lessen, maar het dorstgevoel komt snel terug. Alcohol heeft namelijk een vochtafdrijvend effect. Daarom is het belangrijk om voldoende water te drinken tijdens en na het nuttigen van alcoholische dranken.
- De lage bloedsuikerspiegel die wordt veroorzaakt door een verstoorde leverwerking, kan verholpen worden door iets te eten.
Top >
Dikmaker
- Alcohol biedt een extra vorm van energie. Omdat andere energiebronnen niet worden aangesproken wanneer men drinkt, kan alcohol de vetreserve en het gewicht verhogen. Bijgevolg is de stof een dikmaker. Alcohol scherpt ook de honger aan en vermindert de controle over de hoeveelheid die men eet.
- Om nuchter te worden, helpt rondjes lopen niet.
- De energie uit alcohol kan niet zomaar worden verbruikt. Koffie drinken biedt evenmin soelaas. Grote hoeveelheden koffie versterken bovendien de uitdrogingsverschijnselen.
Top >
Ongelijk
- Wanneer twee mensen dezelfde hoeveelheid alcohol nuttigen, hebben ze daarna niet noodzakelijk dezelfde hoeveelheid in hun bloed. Dat heeft alles te maken met de verspreiding van de alcohol over het lichaamsvocht. Niet iedereen heeft evenveel lichaamsvocht. Mensen met een grote gestalte en mannen hebben er meer. Kleinere mensen en vrouwen lopen doorgaans meer risico op leverbeschadiging.
- Vrouwen beperken hun verbruik het best tot een glas per dag, mannen tot twee glazen per dag.
- Ook de leeftijd speelt een rol. Bij oudere mensen duurt het langer voor de lever een glas alcohol heeft afgebroken. De tolerantie voor alcohol wordt lager met de leeftijd.
- Geneesmiddelen worden beter niet met alcoholische dranken gecombineerd. Medicijnen en alcohol hebben allebei een weerslag op de hersenen en de lever. Soms heeft dat onaangename gevolgen zoals blozen, rode vlekken, misselijkheid, hoofdpijn, ademhalingmoeilijkheden of hartkloppingen.
- Alcoholgebruik versterkt ook de werking van kalmeerpillen. Dat kan gevaar opleveren in het verkeer of bij de besturing van machines.
Top >
Niet onschuldig
- Een glas wijn bij het eten of een biertje op café is vaak vanzelfsprekend. Helaas zijn er heel wat gezondheidsrisico’s aan verbonden en werkt alcohol verslavend. Ongeveer zes procent van de Belgen kampt met een drankverslaving.
- Alcoholgebruik is niet zonder gevaar. Het is een van de voornaamste oorzaken van verkeersongevallen en ligt vaak aan de basis van zelfmoord.
- Wie vaak en veel drinkt, kan een hoge bloeddruk ontwikkelen en heeft meer kans om een beroerte of bepaalde kankers te krijgen.
- Alcohol onderdrukt de werking van de meeste lichaamsfuncties en heeft op een aantal organen een specifieke werking.
Top >
Zware gevolgen
- De lever is vaak het eerste slachtoffer van een hoog drankverbruik. Als hij te veel alcohol te verwerken krijgt, gaat hij vervetten, vergroten of verharden.
- Alcohol kan ook ontstekingen van de slokdarm, de maag of de alvleesklier veroorzaken. Bovendien zijn maagzweren en een aantal kankers soms het gevolg van overmatig drinken.
- Wie veel drinkt, loopt ook het risico op hersenbeschadiging. Hersencellen worden erdoor vernietigd. Dit proces is definitief, de cellen kunnen zich niet herstellen. Zware alcoholverslaafden hebben daarom soms last van haperingen in het korte termijngeheugen, verwardheid of ze lijden aan gedragsstoornissen.
- Dat een glaasje sterke drank een goed slaapmutsje zou zijn, is een mythe. Alcohol verstoort namelijk het slaappatroon. De droomslaap wordt korter en de slaap oppervlakkiger.
Top >
Hormonen
- Alcohol heeft ook een impact op de hormonenhuishouding. Bij vrouwen verhoogt de stof de concentratie aan oestrogeen en vergroot de kans op borstkanker. Bij mannen vermindert de testosteronproductie en wordt het hormoon sneller afgebroken.
- Alcoholgebruik kan ook de kans op seksueel overdraagbare ziekten verhogen omdat de remmingen vaak wegvallen wanneer men een glaasje op heeft.
Top >
Ongeboren kind
- Alcoholgebruik wordt sterk afgeraden aan zwangere vrouwen. Als zij drinken, krijgt de moederkoek minder zuurstof waardoor de groei van het ongeboren kind vertraagt. De achterstand kan niet meer worden ingehaald.
- Het centrale zenuwstelsel, bepaalde organen en de ogen van het kind kunnen beschadigd worden. Deze afwijkingen kregen de naam ‘foetaal alcohol syndroom’ of FAS.
- Kinderen die aan het syndroom lijden, zijn vaak hyperactief, hebben motorische problemen of zijn verstandelijk gehandicapt. Ze kunnen ook uiterlijke afwijkingen hebben zoals een klein hoofd, een smalle ooglidspleet, een dunne bovenlip en een grote afstand tussen neus en bovenlip.
- De kans dat een ongeboren baby het syndroom ontwikkelt, is het grootst wanneer de moeder dagelijks meer dan vijf glazen alcohol drinkt. Maar ook als een zwangere vrouw af en toe flink doorzakt of regelmatig een kleinere hoeveelheid alcohol nuttigt, loopt haar ongeboren kind het gevaar een mildere vorm van FAS te ontwikkelen.
Top >
Verslaafd
- Alcohol is verslavend. Drankverslaafden hebben een onweerstaanbare drang naar alcohol, moeten steeds meer drinken om hetzelfde effect te bereiken en kunnen vaak niet stoppen eens ze met drinken zijn begonnen. Zowel erfelijke, persoonlijke als sociale factoren kunnen aan de basis liggen van een verslaving.
- Overmatig alcoholgebruik blijft zelden ongestraft. Daarom mag er niet lichtzinnig worden omgesprongen met drank.
- Niet-drinkers mogen niet worden aangezet tot alcoholverbruik onder het mom van gezellig samenzijn.
Top >
Positief imago
- Alcoholische dranken worden te pas en te onpas gepromoot. Mooie dames bevelen sterke drank aan, jongeren genieten van een biertje op een zuiders feest.
- Soms wordt geargumenteerd dat alcohol gezond zou zijn. Hierdoor heeft alcohol vaak een te positief imago. Alcohol kan nochtans aan de basis liggen van ziektes, verkeersongevallen of dramatische gezinstoestanden.
- Toch drinken we allemaal graag een glas wijn of een biertje. Met een glaasje op vallen remmingen immers weg en verlopen de contacten vlotter.
- Alcohol werkt ook verdovend, de pijn wordt verlicht. De wereld lijkt mooier en zachter dan hij is.
Top >
Hart- en vaatziekten
- Een bescheiden hoeveelheid alcohol kan in beperkte mate beschermen tegen hart- en vaatziekten. Dit effect is voornamelijk toe te schrijven aan ethanol, dat in alle alcoholhoudende dranken voorkomt.
- Ethanol zou de goede cholesterol verhogen en het aaneenklitten van bloedplaatjes beletten. Daardoor daalt de kans op een trombose.
- Rode wijn heeft een aantal bestanddelen die dat effect nog versterken. Wijndrinkers eten bovendien vaak meer groenten, fruit en vis. Een deel van de positieve werking van rode wijn is zeker toe te schrijven aan dit mediterrane dieet.
Top >
Geringe gevolgen
- Het gunstige effect van alcohol op de gezondheid moet echter onmiddellijk worden gerelativeerd. Andere maatregelen zoals voldoende lichaamsbeweging, een gezonde voeding en niet roken hebben een veel grotere impact dan alcoholgebruik.
- Alcohol biedt uitsluitend een zekere bescherming tegen hart- en vaatziekten wanneer men regelmatig maximaal twee glazen per dag drinkt. Wie op zaterdag zeven biertjes drinkt en tijdens de rest van de week niets, zal er geen nut van ondervinden. Bovendien zijn de positieve gevolgen van alcohol erg bescheiden.
- Alleen oudere mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, kunnen er baat bij hebben om regelmatig een glaasje te drinken. Wanneer ze kampen met andere gezondheidsproblemen die door alcohol verergerd kunnen worden, geldt dit uiteraard niet.
- Mensen jonger dan veertig hebben bij alcoholgebruik meer te verliezen dan te winnen. Voor hen zijn de positieve effecten van alcohol op het hart en de bloedvaten verwaarloosbaar. Bij jonge mensen gaat alcohol gepaard met een verhoogde sterftekans door zelfmoord, agressie en verkeersongevallen. Jongeren ertoe aansporen een glaasje te drinken met de idee hart- en vaatziekten te voorkomen, is uit den boze.
- Dagelijks een glas wijn of bier drinken, zal nooit een gezondheidsaanbeveling worden.
Top >
Correct gebruik
Een matig alcoholverbruik van twee glazen per dag voor mannen en een glas per dag voor vrouwen, kan bij de meeste mensen geen kwaad. Meer alcohol nuttigen, is nooit aangeraden. Daarvoor blijven de risico’s te groot. Maar omdat alcohol in onze samenleving niet te negeren valt, rijst de vraag hoe de nadelige kanten ervan kunnen worden beperkt zonder de leuke kanten te beknotten. Via bewustmakingscampagnes moet de houding tegenover alcohol veranderen. Zo kunnen alcoholvrije fuiven jongeren helpen om ‘nee’ te zeggen tegen een drankje. De feestjes kunnen bewijzen dat er ook zonder alcohol plezier mogelijk is. Ook de overheid moet haar verantwoordelijkheid opnemen en ervoor zorgen dat rijden onder invloed wordt gebannen.
Top >
