Tandverzorging
Tandbederf of cariës
Na elke maaltijd of tussendoortje zet tandplak zich vast op de tanden, vooral op de plaatsen die moeilijk te reinigen zijn: de tussenvlakken, de groeven van het kauwvlak en de tandhalzen. Tandplak is een witgele aanslag die voor het grootste deel bestaat uit bacteriën die suikers omvormen tot zuren. Die zuren tasten het tandglazuur aan waardoor cariës of tandbederf kan ontstaan. Wat je eet, hoe vaak je eet en hoe je de tanden poetst, beïnvloeden de zuuraanvallen. Een goede tandhygiëne kan problemen voorkomen.
Top >
Tips om de zure aanval te beperken
Eet maximum vier tot vijf keer per dag
Wie de hele dag door eet en snoept, houdt de zuurtegraad in de tandplak hoog en vergroot zijn kans op gaatjes in de tanden. Twee tot drie uur tijd tussen maaltijden en tussendoortjes laten, geeft het glazuur de kans zich te herstellen van de zuuraanval.
Vermijd suikers buiten de maaltijden
Suikers zitten onder andere in frisdranken, pudding, siropen en koekjes, maar ook in fruit. Als tussendoortje kun je beter een glas melk drinken of een stukje kaas, ongezoete yoghurt of rauwe groenten eten.
Verhoog de speekselproductie
Speeksel normaliseert de zuurtegraad. Kauw daarom goed tijdens het eten. Suikervrije kauwgom (vanaf de leeftijd van zes jaar) verhoogt de speekselproductie en neutraliseert zo de zuren in de mond. Toch kan kauwgom geen enkele poetsbeurt vervangen.
Poets de tanden met fluoridehoudende tandpasta
Hoe beter je poetst, hoe minder tandplak en hoe beperkter de zuurvorming. Bovendien zorgt fluoride in het speeksel ervoor dat de tanden beter bestand zijn tegen de schadelijke gevolgen van suikers. Baby's hebben geen extra fluoride nodig. Poets wel vanaf het moment dat het eerste tandje doorkomt.
Gebruik bij kinderen tot zes jaar een kindertandpasta met maximaal 500 ppm fluoride. Vanaf zes jaar kan gewone tandpasta met 1 000 of 1 500 ppm fluoride gebruikt worden.
Beperk zoetmiddelen bij kinderen
Vermijd zoetmiddelen zoals honing of siroop aan de fopspeen en geef kinderen geen snoepje voor het slapengaan. Ook zuigflesjes met gezoete drank kunnen rampzalige gevolgen hebben voor het gebit van het kind.
Vermijd zure dranken
De meeste frisdranken maar ook dranken op basis van citroen- of pompelmoessap hebben een hoge zuurtegraad en tasten het tandglazuur extra aan. Drink liever voldoende water (liefst 1,5 liter per dag).
Top >
Goed poetsen
Wanneer en hoelang poetsen?
- Poets bij kinderen tot twee jaar één keer per dag de tanden. Tussen twee en zes jaar is tweemaal per dag poetsen belangrijk. Poets vanaf zes jaar minstens twee en indien mogelijk drie keer per dag.
- Poets de tanden zeker 's morgens, voor of na het ontbijt en 's avonds voor het slapengaan.
- Poets de tanden minstens eenmaal per dag echt grondig. Neem daarvoor minstens twee minuten de tijd.
- Bloedend tandvlees wijst op een ontsteking van het tandvlees. Het duidt meestal op onvoldoende mondhygiëne en is dus geen reden om niet te poetsen. Een bezoek aan de tandarts is meestal aangewezen om het onderliggend probleem aan te pakken.
Hoe poetsen?
- Poets de tanden volgens een vast schema om geen plaatsen te vergeten.
- Plaats de tandenborstel horizontaal met de haren schuin naar het tandvlees. Zorg ervoor dat de borstel de tandvleesrand raakt, omdat tandplak zich vooral daar, aan de tandhals, vastzet.
- Poets eerst de buitenkant en nadien de binnenkant van alle tanden. Maak ter plaatse kleine cirkelvormige bewegingen zonder te veel kracht te zetten op de tandenborstel.
- Voor de binnenzijde van de snijtanden houdt men de borstel verticaal met de haartjes schuin op 45°.
- Poets ten slotte de kauwvlakken met heen en weer gaande bewegingen.
- Poets de tanden van de baby's met een gaasje of een doekje.
Top >
Goed gepoetst?
Een goed gepoetst gebit ziet er niet noodzakelijk hagelwit uit. De tanden moeten wel glad zijn. De plakverklikker helpt om te testen of je goed gepoetst hebt. Dat is een tablet of vloeistof met blauwe of rode kleurstof die de tandplak kleurt. Ze is te koop bij de apotheker.
- Kauw de tablet fijn na het poetsen.
- Verspreid met de tong de kleurstof rond alle tanden.
- Wacht even, spuw de resterende kleurstof uit en spoel de mond.
- Tandplak die niet volledig weggepoetst is, neemt de kleur van de tablet of vloeistof op. De plaatsen waar niet goed gepoetst is, worden op die manier zichtbaar.
- Een plakverklikker gebruikt men best niet bij kinderen jonger dan zes jaar.
Top >
Hulpmiddelen
Tandenborstel
- Een goede tandenborstel heeft een smalle, korte borstelkop (1 x 2,5 cm). Zo kun je overal gemakkelijk bij.
- Wanneer de haren van de tandenborstel uiteenwijken, is hij aan vervanging toe. Vervang hem in elk geval na drie maanden.
- Kies een niet te harde tandenborstel.
- De steel van een tandenborstel moet gemakkelijk in de hand liggen.
- Een elektrische tandenborstel kan een hulp zijn voor een goede tandhygiëne. Toch moet je ook met een elektrische tandenborstel minstens twee minuten poetsen en ervoor zorgen dat je alle vlakken van alle tanden grondig poetst.
Tandpasta- Een beetje tandpasta, ongeveer ter grootte van een erwt, volstaat. Te veel pasta gaat schuimen, zodat je minder goed ziet waar u poetst.
- Gebruik tandpasta met fluoride. Fluoride beschermt het tandglazuur en maakt het sterker. Het helpt bovendien zwakke plekjes in het glazuur te dichten.
- Tandpasta bevat schuurmiddelen waardoor tandplak beter te verwijderen is. Gebruik geen tandpasta's die extra schuurmiddelen bevatten (bv. tandpasta's voor rokers en voor 'witte tanden'). Bij langdurig gebruik kunnen ze zichtbare schade berokkenen aan het glazuur.
Tandzijde, tandenstokers en andere hulpmiddelen
- Zelfs bij goed poetsen, worden de ruimten tussen de tanden en tussen tanden en tandvlees onvoldoende gereinigd. Verwijder met tandzijde of floss de tandplak op de plaatsen waar je met de tandenborstel niet bij kunt.
- Gebruik een draad van ongeveer 40 cm. Wikkel de uiteinden losjes om de middelvingers. Hou een stukje van enkele cm tussen duimen en wijsvingers.
- Trek de strakgespannen draad over het contactpunt tussen de tanden en trek hem stevig tegen een zijvlak aan. Maak heen en weer gaande schuurbewegingen vanaf het contactpunt naar het tandvlees en weer terug. Doe daarna hetzelfde met het zijvlak van de tand ernaast.
- Flossen vraagt enige handigheid. Vraag aan de tandarts het gebruik van tandzijde te tonen.
- De tandarts kan ook tandenstokers aanraden en het gebruik ervan aanleren. Een houten tandenstoker met driehoekige vorm en een platte kant is het best aangepast aan de ruimte tussen de tanden en geeft dan ook het beste resultaat. Kies een tandenstoker met een niet te scherpe punt.
- Er bestaan ook andere hulpmiddelen om tussen de tanden te poetsen, zoals borsteltjes of aangepaste tandenborstels. Vraag de tandarts om raad.
- Bij kinderen is het gebruik van tandzijde en tandenstokers niet aanbevolen.
Top >
Tandhygiëne bij kinderen
- Vanaf het ogenblik dat de tanden doorbreken, wordt er tandplak gevormd en moet er dus gepoetst worden. Kinderen kunnen echter nog niet zo vlot overweg met een tandenborstel. De vorm en de stand van de melktanden verschillen bovendien van het volwassen gebit. Leer jonge kinderen daarom horizontaal poetsen. Het blijft belangrijk om alle vlakken van de tanden te poetsen. Gebruik voor peuters en kleuters een aangepaste tandenborstel met een kleinere borstelkop en een kleiner handvat. Tot zes à zeven jaar slikken kinderen de tandpasta grotendeels in. Kies daarom voor kindertandpasta met een aangepast fluoridegehalte (500 ppm).
- Poets bij hele jonge kinderen bij voorkeur 's avonds. Gebruik een doekje of zachte tandenborstel met heel weinig peutertandpasta.
- Bij kinderen van twee tot zes jaar is het aanbevolen om tweemaal per dag te poetsen: 's morgens voor of na het ontbijt en 's avonds voor het slapengaan. Gebruik peutertandpasta.
- Laat kleuters vanaf drie jaar hun tanden zelf poetsen voor de spiegel. Napoetsen blijft bij de meeste kinderen nodig tot de leeftijd van ongeveer negen à tien jaar.
- Vanaf zes jaar zouden kinderen hun tanden minimaal twee keer maar het best drie keer per dag moeten poetsen: voor of na het ontbijt, 's middags en voor het slapengaan, met een gewone fluoridehoudende tandpasta (1000 à 1500 ppm).
Top >
Naar de tandarts
- Tweemaal per jaar op controle gaan bij de tandarts is geen overbodige luxe. De tandarts controleert op gaatjes (cariës), plak en tandsteen. Hij geeft advies en grijpt zo nodig in. Op die manier voorkomt de tandarts ernstig tandbederf en ontstekingen van het tandvlees of, erger nog, het kaakbot.
- Bij kinderen kijkt de tandarts ook na of er geen orthodontische problemen zijn (scheefstand van tanden of kaken).
Top >
Folder
Top >
