Reisvaccinaties
Wie naar verre bestemmingen op vakantie gaat, doet er goed aan advies in te winnen over eventueel noodzakelijke vaccinaties.
Buiktyfus
Buiktyfus is een besmettelijke ziekte, veroorzaakt door bacillen in besmet drinkwater of melk. Aanhoudende hoge koorts en bewustzijnsstoornissen zijn de symptomen. Buiktyfus is te behandelen met antibiotica.
Er zijn twee types vaccin tegen tyfus die een bescherming tussen 60 en 70 % garanderen. Preventieve maatregelen tegen reizigersdiarree helpen tyfus voorkomen. Een vaccinatie wordt vooral aangeraden voor avontuurlijke reizen in slechte hygiënische omstandigheden of voor reizen langer dan drie weken in streken waar de ziekte nog vaak voorkomt (vooral Noord- en Noordwest-Afrika, India en Peru). Vaccineren kan via één inspuiting minstens veertien dagen vóór vertrek of via inname van drie capsules met telkens twee dagen tussen twee capsules. Dit oraal vaccin is niet altijd beschikbaar op de Belgische markt. Je bent dan beschermd voor drie jaar. Voor vaccinatie tegen buiktyfus kun je terecht bij je huisarts of in een vaccinatiecentrum.
Cholera
Cholera is een besmettelijke ziekte die gepaard gaat met hevig braken en diarree, temperatuurdaling, spierkrampen en bewusteloosheid. Mensen die in slechte hygiënische omstandigheden leven en vaak ook ondervoed zijn, hebben een grotere kans om cholera te krijgen. Een gezonde reiziger die de noodzakelijke preventieve maatregelen voor reizigersdiarree toepast, loopt geen risico op cholera, zelfs als hij in een gebied reist waar een cholera-epidemie heerst.
Dit vaccin wordt enkel aangeraden voor hulpverleners in vluchtelingenkampen. Omdat sommige Afrikaanse landen toch nog een vaccinatiebewijs eisen, kan het zinvol zijn om een ‘certificaat van tegenindicatie voor vaccinatie’ te vragen in een vaccinatiecentrum. Bewaar het bij het gele boekje.
Gele koorts
Gele koorts is een vaak dodelijke infectie veroorzaakt door een virus en wordt overgebracht door muskieten. Koorts, nierproblemen, bloedbraken en geelzucht kunnen wijzen op gele koorts. Er bestaat geen geneesmiddel maar wel een vaccin. Gele koorts komt voornamelijk voor in tropisch Zuid-Amerika en Afrika.
Kinderen kunnen gevaccineerd worden vanaf 1 jaar (uitzonderlijk vanaf 6 maand). Baby’s, zwangere vrouwen en personen met verminderde weerstand worden het best niet ingeënt omwille van het risico voor encephalitis of infectie van de hersenen.
Vaccinatie gebeurt best minstens tien dagen vóór je vertrekt via één inspuiting in de arm en beschermt dan gedurende tien jaar.
Vaccinatie kan enkel in een vaccinatiecentrum erkend door de nationale gezondheidsadministratie.
De vaccinatie wordt genoteerd in het ‘gele boekje’. Dit is een officieel vaccinatiebewijs dat je moet kunnen voorleggen bij het binnenkomen of verlaten van streken waar gele koorts kan voorkomen. In dit boekje is ook plaats om andere vaccinaties te noteren. Maak een paar kopieën van dit vaccinatiebewijs en bewaar er steeds minstens één thuis.
Hepatitis A
Hepatitis A of geelzucht is een besmettelijke leverontsteking, veroorzaakt door een virus. De ziekte wordt overgedragen via voedsel, drank of voorwerpen die direct of indirect in aanraking zijn geweest met stoelgang. Misselijkheid en braken, lever- en miltvergroting, jeuk, geelzucht, spierpijnen en pijn in de bovenbuik zijn de symptomen. Wie de ziekte ooit gekregen heeft, is levenslang beschermd en moet zich niet meer laten vaccineren. In de geïndustrialiseerde wereld is de kans op infectie eerder klein gezien de goede hygiëne. In de ontwikkelingslanden daarentegen is de kans veel hoger, vooral voor mensen die avontuurlijk reizen of er langer dan drie weken verblijven. De Wereldgezondheidsorganisatie raadt iedereen die naar Azië, Oceanië, Afrika of Latijns-Amerika reist, aan zich te laten vaccineren.
Eén inspuiting met het vaccin twee weken vóór vertrek, beschermt gedurende minstens één jaar. Een tweede inenting na zes maanden tot een jaar beschermt minstens tien jaar en wellicht levenslang. Wie niet gevaccineerd is maar in contact kwam met een hepatitis A-patiënt, moet zich binnen de week laten vaccineren. Voor deze vaccinatie kun je terecht bij je huisarts of in een vaccinatiecentrum.
Meer over hepatitis A.
Hondsdolheid of rabiës
Rabiës of hondsdolheid is een ziekte bij dieren die overgedragen kan worden op de mens via beten of krabben van een dier dat met de ziekte besmet is. Hoofdpijn, angst, slikklachten, sterke speekselvloed, prikkelbaarheid en soms spierkrampen wijzen op hondsdolheid. Besmetting met de ziekte heeft vaak een dodelijke afloop als niet snel behandeld wordt. Vaccinatie wordt enkel aanbevolen wanneer je voor langere tijd (minstens drie maanden) naar een gebied gaat waar hondsdolheid voorkomt.
Japanse encefalitis
Japanse encefalitis is een hersenontsteking. Deze komt vooral voor in Zuidoost-Azië en wordt overgebracht door muggen die met het virus besmet zijn. Het is dus belangrijk je te beschermen met insectenwerende middelen die diëthyltoluamide (DEET) bevatten.
Het vaccin is enkel beschikbaar in de vaccinatiecentra. Je hebt drie inspuitingen nodig met een interval van vier weken (op dag 0, 7 en 30 en eventueel ook op dag 14). De laatste dosis moet minstens tien dagen vóór vertrek toegediend worden. Je bent dan beschermd voor twee jaar. Nadien volstaat één herhalingsvaccin om verder beschermd te zijn.
Vaccinatie wordt vooral aangeraden aan reizigers die minstens drie tot vier weken rondtrekken op het platteland in gebieden waar Japanse encefalitis kan voorkomen of die in dorpen of op boerderijen logeren, vooral in gebieden waar natte rijstvelden en varkenskwekerijen samen voorkomen.
Meningitis door meningokokken A,W, Y
Meningitis, beter bekend als hersenvliesontsteking, wordt veroorzaakt door een virus. De kenmerken zijn o.a. hoge koorts, hevige hoofdpijn, braken, sufheid, nekstijfheid, soms stuipen en verlammingen.
Meningitis veroorzaakt door de stammen A, W en Y, komt voornamelijk voor in landen van de subsahara. Wie in de periode van eind december tot eind juni naar één van deze landen reist, er minstens vier weken verblijft of er in nauw contact komt met de plaatselijke bevolking bv. door te reizen met het openbaar vervoer, te overnachten in lokale gasthuizen of bij familie, doet er goed aan zich te laten vaccineren. Bedevaarders naar Mekka (Haj en Umra) zijn verplicht zich te laten vaccineren.
De huisarts of een arts in een vaccinatiecentrum geeft je één inspuiting. Je bent dan beschermd voor drie jaar. De vaccinatie gebeurt ten laatste tien dagen vóór je op reis vertrekt.
Vaccinatie belet het dragerschap niet. Je kunt dus nog altijd last krijgen van andere, minder ernstige infecties. Wie het vaccin tegen meningokokken van groep C kreeg, is voor minstens 90 % beschermd tegen meningitis C maar niet tegen de vormen van meningitis A, W en Y die in Afrika voorkomen. Dit vaccin kan het vierwaardig vaccin ACWY dus niet vervangen.
Polio of kinderverlamming
Poliomyelitis of kinderverlamming is een ontsteking van het ruggenmerg veroorzaakt door een virus dat via de ontlasting van besmette personen wordt uitgescheiden. Door slechte hygiëne of besmet voedsel en water kan het virus zich verspreiden. Meestal verloopt een infectie met het poliovirus zonder ernstige verschijnselen maar bij 1 % van de besmette personen treden blijvende spierverlammingen op. De eerste verschijnselen zijn vaak misselijkheid, diarree, koorts en hoofdpijn.
Tekenencefalitis
Tekenencefalitis is een ontsteking van de hersenen en het hersenvlies, veroorzaakt door een virus dat overgebracht wordt door teken. Wie naar de bosrijke streken in Centraal- of Oost-Europa trekt, kan een vaccinatie tegen frühsommer encephalitis overwegen.
De basisvaccinatie bestaat uit drie inspuitingen. De tweede inspuiting krijg je drie maanden na de eerste, de derde na één jaar. Over de noodzaak van de herhalingen en de duur van de bescherming bestaat er nog geen duidelijkheid. Na vaccinatie ben je minstens drie jaar beschermd. Vaccinatie gebeurt het best in de winterperiode, vooraleer het tekenseizoen start. Voor de vaccinatie kun je terecht bij je huisarts of in het vaccinatiecentrum.
Een goed alternatief zijn insectenwerende producten op basis van DEET die op de huid of op de kleding aangebracht worden. Hun werkingsduur is echter beperkt tot enkele uren.
Meer over teken.
Erkende vaccinatiecentra
Voor een aantal vaccinaties kun je terecht bij je huisarts. Sommigen worden enkel gegeven in een erkend vaccinatiecentrum. Klik hier voor de volledige lijst.
Folder
