Astma

Aan de basis van astma ligt een chronische ontsteking van de luchtwegen. Als de ontstoken luchtwegen extra worden geprikkeld, vernauwen ze en wordt er een astma-aanval uitgelokt. Patiënten krijgen een benauwd gevoel, kunnen moeilijker ademhalen, hoesten of ademen piepend.

Voor astma, longemfyseem en chronische bronchitis werd vroeger vaak dezelfde term gebruikt: cara (chronisch aspecifieke respiratoire aandoening). Maar omdat de verschillen tussen astma en de twee andere ziektes groot zijn, kregen chronische bronchitis en longemfyseem een nieuwe naam. Voortaan spreekt men van astma en COPD.

Astma kan op elke leeftijd optreden. De meest kenmerkende symptomen zijn moeilijk of piepend ademhalen, kortademigheid en hoesten. Patiënten hebben ook een benauwd gevoel omdat de lucht in de longen onvoldoende wordt ververst. De vernauwing van de luchtwegen is evenwel niet definitief maar trekt slechts langzaam weg. Soms gebeurt dat spontaan maar meestal moeten geneesmiddelen soelaas bieden.

Hoewel de klachten sporadisch optreden en er ook periodes zijn zonder ongemakken, blijft de ziekte latent aanwezig. De ernst van de opstoten kan erg verschillen van persoon tot persoon. Sommige patiënten hebben er amper last van maar in uitzonderlijke gevallen is de ziekte dodelijk.

• Bij kinderen jonger dan vijf is de diagnose moeilijk te stellen. Vele zuigelingen hebben last van een piepende ademhaling zonder dat dit op astma hoeft te duiden. 

• Kleuters die aan de ziekte lijden, hebben regelmatig last van kortademigheid en een piepende ademhaling. Omdat ze het ’s nachts vaak benauwd hebben en moeilijk kunnen ademhalen, zijn de kinderen vaak moe. 

• Tijdens de puberteit kunnen de klachten verminderen of verergeren. Dat heeft te maken met hormonale veranderingen en het gewijzigde levenspatroon. Pubers beginnen te roken, gaan uit of nemen hun geneesmiddelen minder regelmatig. Als iemand tijdens de puberteit minder last heeft van astma, betekent dat niet dat de ziekte helemaal is verdwenen. Omdat de aanleg voor de ziekte blijft, kunnen later opnieuw klachten opduiken. 

• Meisjes en vrouwen hebben vaker een astma-aanval net voor ze ongesteld worden. Ook pilgebruik en zwangerschap kunnen een invloed hebben op het verloop van de klachten.

• Hoe ontstaat astma?
• Welke prikkels kunnen een astma-aanval uitlokken?
• Hoe wordt astma behandeld?
• Wat kun je zelf doen indien je astma hebt?

Bron: ‘Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin’, dokter Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2009, 319 pagina’s.