Hoest

Een hoest is een krampachtige vorm van uitademing, die heel wat nuttige functies heeft.

• Hoesten helpt om slijm kwijt te raken dat werd geproduceerd als verdedigingsmiddel tegen een infectie of ingeademde stoffen. 
• Hoesten zorgt ervoor dat voeding of ‘vreemde voorwerpen’ die letterlijk in het verkeerde keelgat zijn geschoten, terug naar buiten worden gebracht. 
• Een hoest heeft een signaalfunctie, die erop wijst dat prikkelende stoffen worden ingeademd.       

Gezien het nut ervan, dien je een hoest niet te onderdrukken.

De oorzaken van een hoest zijn heel divers.

• Als gevolg van een aandoening, bv. bij verkoudheid, griep, ontstekingen (bv. van keel of oren), kroep, kinkhoest, chronische longaandoeningen (bv. astma of bronchitis).
• Door overdreven zenuwachtigheid.
• Door geneesmiddelen (kriebelhoest). 
• Door verslikking.
• Als het slijmvlies van de luchtpijp wordt geprikkeld, bv. door koude of droge lucht, of door schadelijke stoffen zoals rook.
  
  

Bij een hoest hoef je niet altijd een arts te raadplegen. Dit doe dit wel als:

• een pasgeborene of baby jonger dan zes maanden:
  • frequent hoest en hierdoor slecht drinkt;
  • of één van onderstaande symptomen vertoont;
• een kind plotseling begint te hoesten zonder verkouden te zijn, wat kan duiden op een verslikking (als de hoestbui niet overgaat, moet je zo snel mogelijk medische hulp inroepen);
• de hoest gepaard gaat met één van de volgende symptomen:
  • hoge koorts (meer dan 39°C);
  • aanhoudende koorts (hoe jonger het kind, hoe minder lang je mag wachten op een arts te raadplegen);
  • bloedslijm;
  • hevig stekende pijn;
  • kortademigheid;
  • benauwdheid;
  • piepende ademhaling;
• je vermoedt dat de hoest wordt veroorzaakt door een geneesmiddel;
• maagklachten nachtelijke hoest veroorzaken.

Voor een behandeling start, is het noodzakelijk om de juiste oorzaak van de hoest te kennen. Om deze te achterhalen, is het nuttig om bij te houden hoe vaak de hoest optreedt, wanneer, hoelang hij duurt en of er andere symptomen zijn. 

Een hoest die gepaard gaat met een verkoudheid hoef je slechts zelden te onderdrukken, omdat deze vooral bij een slijmhoest het lichaam verdedigt tegen de ziektekiemen. Onderdruk je de hoest toch, dan belet je dat het slijm en de ziektekiemen het lichaam verlaten. Hierdoor kan het slijm zich ophopen in de luchtwegen en een ontsteking veroorzaken. 

Sommige geneesmiddelen bestrijden niet de hoest zelf, maar vergemakkelijken het ophoesten van slijm. Ze maken het slijm vloeibaarder of zorgen ervoor dat het gemakkelijker loskomt van de bronchiën. Slechts in zeer specifieke gevallen, bijvoorbeeld voor kinderen met mucoviscidose, zijn deze slijmoplossers echt noodzakelijk. Voor een gewone hoest worden ze niet aanbevolen.

Bij hoestklachten, een vermoeden van een luchtwegeninfectie en zelfs een mogelijke bacteriële luchtwegeninfectie zijn antibioticaoverbodig. Ze zullen de duur van de klachten niet of nauwelijks verkorten en kunnen ongewenste effecten veroorzaken. Het onnodig voorschrijven van antibiotica zorgt er ook voor dat de bacteriën een weerstand kunnen ontwikkelen, waardoor de medicatie geen effect meer heeft. Bovendien vormen antibiotica een extra uitgave, zowel voor jou als voor de maatschappij. Dring er dus bij je arts niet op aan om voor een hoest antibiotica voor te schrijven. Ze worden alleen aanbevolen als de kwaal het gevolg is van een longontsteking.

Bij jonge kinderen die het slijm nog niet goed kunnen ophoesten waardoor dit in de bronchiën blijft zitten, kan de arts klopmassage voorschrijven. Meestal zullen enkele behandelingen bij de fysiotherapeut volstaan om het slijm te verwijderen.

Voor kinderen is het aanbevolen om vaak kleine hoeveelheden te drinken (bv. water, vruchtensap, lauwe thee). Dit is even efficiënt als een hoestsiroop. Bij een slijmhoest maakt dit het slijm vloeibaar, zodat het gemakkelijker kan worden afgevoerd. Bij een droge hoest voorkomt het drinken dat de slijmvliezen uitdrogen. Is drinken niet mogelijk, kunnen ze ook zuigen op een dropje of snoepje.
Hoewel het geloof in de volkse ‘wondermiddeltjes’ als vliersiroop vóór het slapengaan vrij groot is, kon nog geen enkel onderzoek aantonen dat ze efficiënter zijn dan het drinken van kleine hoeveelheden water.     

Sommige hoestsiropen zijn vrij verkrijgbaar, wat de indruk kan wekken dat ze ongevaarlijk zijn. Totaal onterecht, want net als andere geneesmiddelen, kunnen ook hoestsiropen bijwerkingen geven. Bovendien is hun doeltreffendheid onvoldoende bewezen. Geef daarom zonder doktersadvies nooit een hoestsiroop aan kinderen jonger dan twee jaar. 

Bron: 'Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin’, dokter Michiel Callens, uitgeverij Lannoo, 2009, 319 pagina’s.