Kies hier je regio

Zo krijg je ook regionale informatie over voordelen, activiteiten en nieuwe initiatieven.

Kies hier je regio

Vul je regio of ziekenfonds in. Zo krijg je ook regionale informatie over voordelen, activiteiten en nieuwe initiatieven.

CM-ziekenfonds

Samenstelling en werking van vaccins

Vaccinatie kan sommige infectieziekten, veroorzaakt door een virus of bacterie, voorkomen omdat het lichaam gestimuleerd wordt antistoffen aan te maken tegen een bepaalde ziektekiem.

Samenstelling

Vaccins zijn gemaakt van verzwakte of dode ziektekiemen, onderdelen van de ziektekiem of stoffen die door ziektekiemen geproduceerd worden.

Daarnaast worden vaak een of meerdere hulpstoffen of adjuvantia toegevoegd. Het gaat om:

  • bewaarmiddelen (bv. thiomersal, formaldehyde) of stabilisatoren om de houdbaarheid van het vaccin te verlengen;
  • buffers om de zuurtegraad te behouden;
  • emulgatoren om de oplosbaarheid te vergroten.
In andere gevallen worden hulpstoffen toegevoegd (bv. aluminiumsulfaat, aluminiumhydroxide) om de afweerreactie te versterken. Bij kinderen is de afweerreactie van nature namelijk niet altijd sterk genoeg om voldoende afweer op te bouwen.

Ten slotte kunnen ook (sporen van) stoffen aanwezig zijn die tijdens het productieproces gebruikt werden zoals:

  • kippenei-eiwit in vaccins waarvan het virus op kippeneieren wordt gekweekt zoals het gele koortsvaccin en het griepvaccin;
  • antibiotica die tijdens de productie van sommige vaccins worden gebruikt om bacteriële groei te vermijden;
  • formaldehyde waarmee difterie- en tetanusgif onschadelijk wordt gemaakt.

Werking

Als je een infectieziekte krijgt, maakt je lichaam spontaan afweerstoffen tegen de ziektekiem. Wanneer die je lichaam later opnieuw binnenkomt, word je niet meer ziek. Je lichaam heeft namelijk weerstand tegen de ziekte opgebouwd.

Een vaccin werkt op dezelfde manier. Het bevat verzwakte of dode ziektekiemen, onderdelen van de ziektekiem of stoffen die door ziektekiemen worden geproduceerd. Nadat je het vaccin kreeg toegediend, maakt je lichaam afweerstoffen aan tegen de ziektekiem. Je bent beschermd tegen de ziekte zonder dat je de echte ziekte hebt moeten doormaken.

Mogelijke nevenwerkingen

Vaccins vallen onder de wet- en regelgeving voor geneesmiddelen. Ze moeten dus voldoen aan strenge internationale eisen voor kwaliteit en veiligheid. 

De eventuele bijwerkingen staan niet in verhouding tot de ernst van de ziekte waartegen je wordt ingeënt. Van het vaccin zelf word je hooguit een beetje ziek. Dat is een logische reactie omdat een lichaamsvreemde stof in het lichaam wordt binnengebracht met de bedoeling dat het lichaam ertegen reageert. Je maakt echter nooit de ziekte zelf door. Soms kun je wel last hebben van goedaardige nevenwerkingen zoals lichte koorts, pijn, roodheid of zwelling op de plaats van injectie. Kinderen kunnen een dag of iets langer hangerig zijn, minder goed drinken of eten en wat meer huilen of slapen dan normaal. Elk jaar worden in Vlaanderen ongeveer twee miljoen kinderen gevaccineerd en ernstige nevenwerkingen zijn uiterst zeldzaam.

Net als bij het gebruik van geneesmiddelen reageren sommige mensen heftiger dan normaal op een vaccinatie. Het is geen reden om geen volgende vaccinatie meer te geven. Meld dat aan de arts of verpleegkundige. Die kan dan beslissen of een nieuwe vaccinatie beter nog even wordt uitgesteld en kan onmiddellijk ingrijpen als je bij een nieuwe vaccinatie opnieuw heftig reageert. Het komt echter slechts heel zelden voor dat je om deze redenen niet meer gevaccineerd mag worden. Heftige en ongewone reacties kunnen door artsen of verpleegkundigen gemeld worden bij de bevoegde instanties die op basis daarvan het nodige onderzoek kunnen verrichten.

Dokter Elise Rummens, preventie-arts CM