HomeActueelStandpuntenStandpunten 2021

Stigmatisering maakt niemand beter

Bijna een half miljoen Belgen zijn langdurig ziek. Een hallucinant cijfer.

Als de alarmbellen nu nog niet afgaan, zullen ze dat wellicht nooit doen. Het goede nieuws aan het begrotingsakkoord dat de federale regering gesloten heeft, is dat de urgentie doorgedrongen is. Voor het eerst komt er een pakket aan maatregelen waarbij alle betrokken partners aangespoord worden om hun verantwoordelijkheid op te nemen. Rode draad doorheen de nieuwe aanpak: laat ons vooral kijken naar wat mensen wel nog kunnen.

Nog meer dan vroeger zullen huisartsen, adviserend artsen van de ziekenfondsen en arbeidsartsen met de langdurig zieke de mogelijkheden verkennen om weer aan de slag te gaan. Vanaf volgend jaar zullen terug-naar-werkcoördinatoren in de schoot van de ziekenfondsen dat traject mee begeleiden.

Ook werkgevers worden aangespoord om een tandje bij te steken, zij het voorlopig bescheiden. Bedrijven met veel langdurig zieken zullen extra inspanningen moeten leveren. Als dat onvoldoende resultaat oplevert, zullen zij moeten bijdragen aan een fonds dat inzet op preventie. Of dat veel effect zal hebben, valt nog af te wachten. Want om een sanctie opgelegd te krijgen, moeten bedrijven al drie keer zoveel arbeidsongeschikten tellen als sectorgenoten.

De regionale arbeidsbemiddelingsdiensten krijgen extra budget gekoppeld aan het aantal opgestarte terugkeertrajecten en ook de ziekenfondsen zullen beoordeeld worden op de resultaten die ze kunnen voorleggen. Medeverantwoordelijkheid en responsabilisering, daar draait het om. Dat de federale regering sterk wil inzetten op de re-integratie van de steeds groter wordende groep van langdurig zieken kunnen we alleen maar toejuichen.

De valse noot in de Vivaldi-partituur is de sanctie waarmee gedreigd wordt voor langdurig zieken die onvoldoende meewerken aan die re-integratie. Zij riskeren namelijk 2,5 procent van hun uitkering te verliezen als ze weigeren de verplichte vragenlijst in te vullen over de mogelijkheid om weer aan de slag te gaan.

Eerder symbolisch, hoor je dan zeggen, maar voor wie moet rondkomen met een ziekte-uitkering maakt 2,5 procent echt een verschil. Uiteraard heeft iemand die langdurig ziek is – net als elke burger – naast rechten ook plichten en mag hij op die plichten gewezen worden. Maar hoort daar zo’n dreigend vingertje bij? Door termen als ‘sanctionering’ in de mond te nemen, creëer je opnieuw een sfeer van wantrouwen over de waardevolle re-integratietrajecten. En van stigmatisering is nog nooit iemand beter geworden. Als het enigszins kan, zullen mensen er alles aan doen om terug aan de slag te gaan en zullen ze met plezier een vragenlijst invullen. Daar is geen dreiging met sanctie voor nodig.

Luc Van Gorp, voorzitter CM