HomeVoor professionelenPersPersberichten 2021

Verontrustende impact coronapandemie op mentale gezondheid kinderen en jongeren

Persbericht 21 december 2021

De coronacrisis zette de geestelijke gezondheidszorg zwaar onder druk. Zorgverstrekkers en experten trokken tijdens de lockdowns al aan de alarmbel en vroegen om meer begrip en ondersteuning voor kinderen en jongeren. CM onderzocht de evolutie van het gebruik van geestelijke gezondheidszorg bij haar leden jonger dan 18 jaar. ‘De signalen zijn verontrustend’, zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. ‘De pandemie heeft een grote impact gehad op het mentaal welzijn van jongeren. We moeten lessen trekken en zorgen dat de nodige mentale ondersteuning beschikbaar is voor iedereen.’

Zo stelt de studie in het tweede en derde kwartaal van 2020 een opvallende daling vast in het aantal kinderen en jongeren dat op consulatie ging bij de psychiater in vergelijking met de jaren voordien. De lockdown en de bijhorende coronamaatregelen spelen daar ongetwijfeld een rol in. De overheid zorgde er wel voor dat er in de verplichte ziekteverzekering een terugbetaling werd voorzien voor teleconsultaties, maar ook die konden het tekort aan zorg niet volledig compenseren. Alleen al in het tweede kwartaal van 2020 hadden naar schatting 2.800 CM-leden jonger dan 18 jaar geen toegang tot contact met hun psychiater in vergelijking met dezelfde periode in 2019.

Dezelfde daling was ook te zien in de cijfers omtrent psychiatrische ziekenhuisopnames in het tweede en vierde kwartaal van 2020. Vanaf het begin van 2021 worden dan weer veel meer jongeren met mentale gezondheidsproblemen in het ziekenhuis opgenomen, met op dit ogenblik zelfs een recordbezetting van het aantal bedden dat door CM-leden wordt bezet in psychiatrische ziekenhuizen en psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen. Daarnaast stijgt ook het aantal jongeren dat sinds het begin van dit jaar op de spoeddienst terechtkomt voor dringende psychiatrische interventies. ‘Dit kan wijzen op een inhaalbeweging van zorg die tijdens de lockdown werd uitgesteld en op een toegenomen zorgbehoefte’, zegt Luc Van Gorp. ‘De nood aan mentale ondersteuning tijdens een gezondheidscrisis is hoog, des te meer bij kinderen en jongeren.’

Dat in 2020 minder kinderen en jongeren geneesmiddelen kregen voorgeschreven voor psychische problemen kan op het eerste gezicht positief lijken, ware het niet dat er een grote toename is van het gemiddeld voorgeschreven volume. Minder patiënten krijgen dus meer geneesmiddelen voorgeschreven, bijvoorbeeld omdat de geneesmiddelen een langere periode moeten dekken en/of omdat de voorgeschreven dosis is verhoogd. Dit kan een indicatie zijn voor een verslechterde situatie van bestaande patiënten die geneesmiddelen voor psychische problemen krijgen voorgeschreven, of kan wijzen op een ernstiger klinisch beeld bij nieuwe patiënten. Vooral voor antipsychotica, geneesmiddelen die aanzienlijke bijwerkingen kunnen hebben, steeg het gemiddeld voorgeschreven volume per patiënt. Uit de studie blijkt dat de stijging het grootst was bij kinderen onder de 6 jaar en jongeren tussen 15 en 17 jaar.

Tot slot veronderstelt de studie ook dat de gevolgen van de pandemie zwaarder zijn voor jongeren met een ongunstige sociaaleconomische achtergrond. In 2020 vertegenwoordigden kinderen en jongeren met recht op de verhoogde tegemoetkoming, een indicator voor gezinnen met lagere inkomens, 33 procent van de gebruikers van antipsychotica, 29 procent van de gehospitaliseerde patiënten en 25 procent van de patiënten die dringende hulpverlening zochten. Dat is veel hoger dan het aandeel CM-leden jonger dan 18 jaar die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming, dat op 15 procent ligt. Daar tegenover staat dat ze minder gebruik van ambulante zorg bij een psychiater, wat al in een vroeger stadium het verschil kan maken. ‘Hoewel de minst gegoeden degenen zijn die zorg het meest nodig hebben, zien we ook dat ze er minder gebruik van maken’, zegt Luc Van Gorp. ‘De financiële drempel naar geestelijke gezondheidszorg houdt degenen die de zorg het meest nodig hebben tegen.’

Voor meer info: Hannah Wellens, stafmedewerker pers, 0471 99 57 08.

Download