HomeZiekte en behandelingKlachten en ziektenBaarmoederhalskanker

Wanneer is een uitstrijkje aangewezen en hoe verloopt dit?


Omdat een vaccinatie niet alle gevallen van baarmoederhalskanker kan voorkomen, is het nodig om regelmatig een uitstrijkje te laten nemen. Momenteel is dit de enige manier waarop de arts afwijkingen kan opsporen die tot baarmoederhalskanker kunnen leiden.

Eenvoudig en pijnloos

Een uitstrijkje is in principe een vrij eenvoudig en pijnloos onderzoek maar kan soms kleine ongemakken, zoals licht bloedverlies, met zich meebrengen.

Voor het nemen van een uitstrijkje lig je met opgetrokken benen op de onderzoekstafel. Je voeten steunen op de tafel of op speciale beensteunen. De arts gebruikt een speculum of metalen instrumentje om de binnenkant van je vagina en je baarmoederhals te bekijken. Daarna haalt de arts wat celmateriaal van de binnenzijde van je baarmoederhals weg om te onderzoeken.

Meestal krijg je het resultaat binnen de twee weken.

Hoe vaak?

Vrouwen vanaf 25 jaar die seksueel actief (geweest) zijn, laten het best om de drie jaar een uitstrijkje nemen door hun huisarts of eventueel door de gynaecoloog.

Van 50 tot 65 jaar kan het onderzoek om de vijf jaar gebeuren op voorwaarde dat je regelmatig uitstrijkjes hebt laten nemen en dat de laatste drie uitstrijkjes geen afwijkingen vertoonden en van goede kwaliteit waren.

Een jaarlijks onderzoek is evenwel aanbevolen:

  • bij een eerder afwijkend uitstrijkje;
  • als je eerder al een behandeling van de baarmoederhals onderging;
  • als je genitale wratten hebt of had;
  • als je afweersysteem niet optimaal functioneert door het gebruik van geneesmiddelen of ziekte.

Een uitstrijkje wordt één keer per drie kalenderjaren volledig terugbetaald door de ziekteverzekering.

Wanneer geen uitstrijkje laten nemen?

  • Bij ontsteking van de baarmoederhals of vagina. De ontsteking moet dan eerst behandeld worden.
  • Tijdens de menstruatie of bij andere bloedingen. Door het bloed kunnen de cellen niet goed beoordeeld worden.
  • Bij zwangerschap en borstvoeding omdat de cellen door hormonale veranderingen moeilijker te beoordelen zijn.
  • Als je ouder bent dan 65 jaar en de laatste twee uitstrijkjes een gunstig resultaat hadden. Voor vrouwen ouder dan 65 jaar die nooit een uitstrijkje lieten nemen, blijft het wel nuttig.
  • Als het vorige uitstrijkje minder dan drie maanden geleden genomen werd. De oppervlakkige cellaag heeft immers minstens zes weken nodig om zich te herstellen.

Resultaten

De uitslag van een uitstrijkje wijst veel vroeger op afwijkingen dan de eerste symptomen van baarmoederhalskanker maar biedt nooit volledige zekerheid.

Het onderzoek kan in sommige gevallen onbetrouwbaar blijken, bv. als er onvoldoende cellen weggenomen zijn, er te veel witte of rode bloedlichaampjes aanwezig zijn, bij een infectie of als de cellen niet op de juiste manier zijn weggenomen. In dat geval wordt na drie tot zes maanden een nieuw uitstrijkje genomen.

Goed om te weten

Via de Patient HealthViewer vind je alle gegevens over de bevolkingsonderzoeken naar baarmoederhalskanker waar je een uitnodiging voor kreeg. Lees meer

Veelgestelde vragen

Dokter Elise Rummens, preventie-arts CM

Ga ook naar