Het spijt me: waarom herstel zo belangrijk is
Iedere ouder kent het gevoel: thuiskomen na een drukke werkdag, een overprikkeld brein en kinderen die om aandacht roepen. Voor je het weet gebeurt het: je ontploft. Het gevolg: schuldgevoel. Psychologe Anky De Frangh legt in haar boek ‘Het Spijt me’ uit waarom herstel zo belangrijk is en hoe we dat best aanpakken.
Als je behoeften onvoldoende zijn vervuld, voel je je niet goed in je vel. Zeker slaap is een grote boosdoener. Slecht slapen maakt je meer prikkelbaar.
Anky De Frangh
Waarom je emmer overloopt
‘Ouders hebben veel ballen in de lucht te houden en dat gaat vaak gepaard met een gevoel van tekortschieten. Beetje bij beetje stapelt de stress zich op waardoor je anders reageert naar je kinderen dan je zelf wilt. Het gevoel van falen steekt dan nog eens de kop op. Zo beland je in een vicieuze cirkel.’
‘Daarnaast zijn veel ouders geneigd om hun eigen behoeften opzij te schuiven. Als je behoeften onvoldoende zijn vervuld, voel je je niet goed in je vel. Zeker slaap is een grote boosdoener. Onderzoek toont aan dat slaaptekort een effect heeft op hoe je brein werkt. Slecht slapen maakt je meer prikkelbaar. Maar ook de psychologische behoeften spelen een cruciale rol, zoals zelfontplooiing, sociale contacten en hobby’s.’
‘Een derde factor is de toegenomen focus op het ouderschap en de invloed van sociale media. Mensen vergelijken en krijgen het gevoel dat de andere het wel kan en jij niet. De overvloed aan adviezen maakt de last op onze schouders alleen maar zwaarder. In tegenstelling tot vroeger dragen we die last vaker alleen doordat we in een individualistische samenleving leven.'
Als boosheid de bovenhand neemt
‘In het boek werk ik met de metafoor van het emmertje. Alle opgesomde zaken vullen ons emmertje. Als die vol is, kunnen we niet meer veel verdragen. We reageren minder begripvol en afgestemd. Ons brein raakt overprikkeld en je reageert vanuit de emotie: je roept of ontploft. Dat zijn eigenlijk de driftbuien die kinderen ook hebben.’
Emoties mogen er zijn, ook boosheid
'Veel ouders voelen zich schuldig als ze boos worden. Maar emoties zijn menselijk, die horen bij het leven. Goed genoeg ouderschap betekent dat je ongeveer de helft van de tijd afgestemd reageert op je kind en dat het oké is als het soms misloopt op voorwaarde dat er herstel volgt. Dat herstel hoeft geen sorry te zijn voor je emoties, wel voor je gedrag. Zeg dus niet: "Sorry dat ik boos was", maar wel: "Sorry dat ik riep" of "Sorry dat ik je hardhandig aanpakte". Zo toon je je kind dat emoties mogen bestaan, maar dat de verantwoordelijkheid voor je gedrag bij jou ligt.’
Geef het goede voorbeeld
‘Door je te verontschuldigen geef je de boodschap: ik vind jou of onze relatie belangrijk genoeg om die te herstellen. Impliciet zeg je ook: jij bent de moeite waard. Jonge kinderen betrekken boosheid vaak op zichzelf: wanneer jij ontploft door overbelasting, denken zij dat ze iets fout gedaan hebben. Daarom is uitleg geven bij je boosheid en verantwoordelijkheid nemen zo belangrijk.’
‘Daarnaast geef je het goede voorbeeld. Je leert je kind hoe je relaties herstelt en dat daden gevolgen hebben voor anderen. Sorry zeggen is een manier om ermee om te gaan maar dat kan ook een tekening of kaartje zijn. Het is een gebaar van herstel.’
Door je te verontschuldigen geef je de boodschap: ik vind jou of onze relatie belangrijk genoeg om die te herstellen.
Anky De Frangh
Bouw doorheen de dag korte momenten in om even op adem te komen.
Anky De Frangh
Voorkomen is beter dan genezen
‘Het begint bij zelfbewustzijn. Ga voor jezelf na welke de signalen zijn net voor je ontploft: vaker zuchten, sneller ademen, spanning in de kaken … Kleine dingen helpen om de emoties te laten zakken zoals even bewegen, naar buiten gaan en ademhalingsoefeningen. Probeer doorheen de dag korte momenten in te bouwen om even op adem te komen. Zo voorkom je dat je op het einde van de dag in het rood gaat.’
‘Ga ook eens na voor jezelf welke behoeften niet voldaan zijn en wat je eraan kan doen. Slaap en beweging zijn cruciaal maar ook de psychologische behoeften: heb je genoeg uitdaging op het werk, ervaar je genoeg verbinding met mensen? Er ligt vandaag de dag veel focus op de behoeften van kinderen en dat is positief. Anderzijds zijn de behoeften van ouders net zo belangrijk.’
Wees mild
‘Afsluiten doet Anky met een belangrijke boodschap voor alle ouders: wees mild voor jezelf. Je hoeft het niet perfect te doen. Een beetje zelfcompassie werkt beter dan te streng zijn.'
