Intimiteit na kinderen: hoe vind je elkaar terug?
‘Geniet ervan nu het nog kan’ of ‘Straks is je seksleven gedaan’. Het zijn typische uitspraken vóór een koppel kinderen krijgt. Maar een echt gesprek over intimiteit en seksualiteit? 'Dat blijkt een moeilijke zaak', vertelt klinisch seksuologe Evelien Luts. Met haar boek Zin in Zin wil ze koppels aan de praat krijgen in hun zoektocht naar intimiteit tijdens het ouderschap.
Praten over intimiteit en seksualiteit na het krijgen van kinderen is een groot taboe. 'Dat merk ik zowel in mijn praktijk als in de mama- en papagroepen die ik begeleid', vertelt Evelien. 'En als er toch over wordt gesproken, is het vaak in de vorm van moppen. Dat helpt natuurlijk niet. Ik merkte dat er echt een nood is aan eerlijke, kwetsbare verhalen waarin mensen zich herkennen. Daarom besloot ik het boek Zin in Zin te schrijven waarin zowel theorie als praktijkervaringen aan bod komen.'
Waarom verandert seksualiteit na kinderen?
'Dat je seksleven na het krijgen van kinderen tijdelijk op een lager pitje staat of zelfs helemaal afwezig is, is heel normaal’, benadrukt Evelien. 'Bij iemand die bevallen is, verandert er veel op lichamelijk en hormonaal vlak. Daarnaast ben je niet langer alleen partners maar ook ouders en moet je over veel praktische zaken communiceren. De mental load of het denkwerk daarrond weegt vaak zwaarder door bij een van beide partners.'
'Ook het slapen verandert, niet alleen de hoeveelheid maar ook de plaats. Soms slapen koppels tijdelijk apart of de baby slaapt mee op de kamer wat praktische gevolgen kan hebben voor je seksleven. Veel ouders geven ook aan touched out te zijn. Als je de hele dag voor een kindje hebt gezorgd, kan het zijn dat je je op het einde van de dag lichamelijk overprikkeld voelt en geen behoefte meer hebt aan fysieke aanraking.'
Je kan opnieuw op zoek gaan naar elkaar. Deze fase biedt veel kansen voor koppels.
Evelien Luts
Verschil in verlangen
Een van de meest voorkomende thema’s is het verschil in verlangen. 'Dat verschil is normaal, benadrukt Evelien, maar de moeilijkheid ligt in het gebrek aan taal om erover te praten. Koppels weten niet hoe ze dat gesprek kunnen aangaan zonder elkaar te kwetsen waardoor het snel vervalt in uitspraken zoals: Jij wilt nooit of Jij wilt altijd.'
'Veel ouders houden ook vast aan het idee dat seks spontaan moet zijn. Maar in een huishouden met jonge kinderen is er weinig ruimte voor spontaniteit: vroege ochtenden, vermoeidheid ’s avonds en een hoofd vol praktische zaken. Daardoor verdwijnt seksualiteit soms een tijd en dat is oké. Maar als je hoopt dat de zin dan vanzelf terugkomt, kun je lang wachten. Wat wél helpt is het bespreekbaar maken: Hoe overbruggen we dit verschil?, Hoe kunnen we zin laten groeien?'
Dat brengt Evelien bij de titel van haar boek: Zin in Zin. 'Veel mensen denken dat ze pas aan seks mogen beginnen als ze veel zin hebben. Maar soms is zin hebben om zin te krijgen genoeg.' Wat voor haar wel belangrijk blijft: 'je moet niet met tegenzin beginnen en hopen dat het wel komt. Dat werkt niet.'
Seksualiteit 2.0
Er is dus geen pasklaar antwoord op de vraag: hoe kan ik weer meer zin krijgen? Wat vroeger werkte, werkt nu misschien niet meer. 'Seksualiteit na het krijgen van kinderen beschrijf ik altijd als een zoektocht naar een seksualiteit 2.0. Wat past er nu bij ons? Probeer het te zien als een soort van reset van je seksleven. Je kan opnieuw op zoek gaan naar elkaar. Deze fase biedt veel kansen voor koppels. Probeer het idee van het spontane en hoe het vroeger was, los te laten. Dat creëert alleen maar meer frustraties en legt onnodig druk op de schouders.'
Hoe begin je eraan?
Praten over seksualiteit vraagt oefening en kwetsbaarheid. Het gaat over een gevoel kunnen delen zonder te oordelen of zonder je frustraties allemaal op tafel te gooien. Daarom adviseert Evelien om het gesprek te voeren op een neutraal moment, los van een intieme situatie. 'Niet na een afwijzing of als de spanning al hoog in de lucht hangt maar wel op een moment dat je samen iets doet: een wandeling, een autorit, de afwas. Praten met de neuzen in dezelfde richting is vaak gemakkelijker dan als je tegenover elkaar zit. Dat verlaagt de drempel.'
Vertrek steeds vanuit een wij-verhaal:
• Hoe voelt onze relatie sinds we ouders zijn?
• Wat missen we?
• Wat hebben we nodig om ons opnieuw verbonden te voelen?
De rol van de partner
'Wat ik in de praktijk ook vaak hoor is dat de partner zegt: Geef jij het maar aan als je er klaar voor bent. Dat is goed bedoeld maar zo leg je nog meer druk op de schouders van degene die nog niet klaar is voor seks. Seksualiteit of intimiteit is niet de verantwoordelijkheid van een van beide. Het is iets dat jullie samen dragen. Geef aan dat je je partner mist en dat je het belangrijk vindt om erover te praten zonder iets te willen forceren. Ook dat is een vorm van verbinding.'
Intimiteit zonder verwachting
‘Veel ouders vertellen dat ze aanrakingen zelfs vermijden uit schrik dat er meteen meer verwachtingen zijn. Zo verdwijnt niet alleen seksualiteit maar ook de intimiteit die net zo belangrijk is. Durf dit tegenover elkaar uitspreken, bijvoorbeeld: Ik wil je graag knuffelen, maar het hoeft niet verder te gaan. Dat haalt de druk weg en geeft ruimte om verbondenheid te laten groeien.'
'Intimiteit hoeft bovendien niet groots te zijn. Doorheen de dag zijn er genoeg kleine momenten die al het verschil kunnen maken: extra lang knuffelen, elkaar 's avonds eerst begroeten met een kus voordat je naar de kinderen gaat, vragen hoe de ander zich voelt ... Die kleine rituelen zorgen voor verbinding en kunnen de opstap zijn naar meer.'
Intimiteit hoeft niet groots te zijn. Doorheen de dag zijn er genoeg kleine momenten die al het verschil kunnen maken.
Evelien Luts
Je hoeft niet door te bijten
Tot slot benadrukt Evelien één belangrijke boodschap: 'Pijn hoort niet bij seks. Ook niet na een bevalling. Veel mensen denken dat ze moeten doorbijten. Als je pijn ervaart, zoek je best een zorgverlener die luistert en je klachten serieus neemt. Je hoeft hier niet mee te blijven rondlopen.'