Verliefd op de juf: zo ga je om met kleuterkriebels
Als je kleuter komt melden dat hij verliefd is, dan is dat voor veel ouders een schattig moment, misschien zelfs grappig of ontroerend. Maar het roept ook vragen op: meent mijn kind dit echt? Moet ik hier iets mee? En vooral: hoe reageer ik het best? We vroegen het aan kinderpsycholoog en seksuoloog Sanderijn van der Doef.
Komt je kleuter vertellen dat hij verliefd is, neem het dan serieus.
Sanderijn van der Doef
‘Hele kleine kinderen kunnen wel iemand leuk vinden, maar die persoon is dan niet per se leuker dan iemand anders,’ begint Sanderijn. ‘Het is pas vanaf de leeftijd van 4 of 5 jaar dat ze daar onderscheid in kunnen maken. Vanaf dan zijn ze in staat om een apart diep gevoel te ontwikkelen voor iemand. Dat kan mama zijn, of een kindje uit de klas of de juf. Ze noemen dat dan ‘verliefd’ omdat ze dat woord ergens opgepikt hebben, maar het heeft eigenlijk niks te maken met verliefdheid zoals we dat als volwassenen ervaren.’
Neem het serieus
‘Maar pas op,’ benadrukt Sanderijn, ‘dat wil zeker niet zeggen dat je dat verliefde gevoel bij je kind moet gaan bagatelliseren. Dat is wat ouders soms doen. Het kind krijg dan te horen dat het niet verliefd op mama kan zijn of dat het nog veel te klein is om verliefd te zijn. Maar voor je kleuter is dat gevoel er echt. Het is net zoals met andere emoties. Die ervaren we als volwassenen ook anders dan een klein kind. Verdriet bijvoorbeeld. Als je gaat zeggen ‘wacht maar tot je groot bent, dan ga je pas weten wat verdriet is, dan breng je je kind echt in de war. Dat verdriet is er. Die verliefdheid is er. Komt je kleuter dat vertellen is mijn advies: neem het serieus.’
‘Of we die eerste reactie van ouders niet kunnen verklaren door hoe wij verliefdheid invullen? Ja natuurlijk,’ bevestigt Sanderijn. ‘Als wij verliefd zijn, dan is daar een lichamelijk aspect bij. We willen de ander aanraken, kussen, er misschien wel mee vrijen. Als je kind komt melden dat het verliefd is op Emma in de klas, dan vragen we ons meteen af of het dan ook al die dingen wil doen. Maar dat is dus absoluut niet het geval. Je kind vindt het gewoon heel fijn om bij Emma te zijn en samen te spelen.’
'Komt je kleuter met vragen over verliefd zijn of hoe baby’s in de buik komen, dan hoef je echt geen gedetailleerde medische antwoorden te geven. Gebruik gewoon woorden die je kind begrijpt. In mijn ervaring kan je elke vraag, hoe moeilijk ook, op elke leeftijd beantwoorden.’
Sanderijn van der Doef
‘Als je kleuter komt vertellen dat hij gaat trouwen met de juf later, zeg dan niet dat dat niet kan of niet hoort. Je mag gerust antwoorden dat dat leuk nieuws is en dat je hoopt dat je op het feest kan zijn. Dat trouwen is echt niet voor vandaag of morgen, maar je bevestigt je kind wel in z’n gevoelens. Is je kind verliefd op jou, dan zeg je ‘wat lief, ik hou ook heel veel van jou’. Want dat is eigenlijk wat het komt vertellen en dan is het fijn om dat terug te horen.’
‘Heb je je kleuter onherstelbaar beschadigd omdat je al eens lacherig gedaan hebt over een eerste liefje? Dat niet, maar je geeft je kind op dat moment wel het gevoel dat het niet serieus genomen wordt. Gebeurt dat één of twee keer, dan maakt een kind daar verder niks van, maar als systematisch zo reageert op de gevoelens van je kleuter, dan is dat helemaal niet fijn en dan kan het op langere termijn zeker een effect hebben.’
Daar ben jij nog veel te klein voor
‘Kinderen gaan niet meer naar jou komen om dingen te delen. Dat kunnen gevoelens zijn, maar bijvoorbeeld ook vragen waar ze mee zitten. Krijg je altijd te horen ‘Daar ga ik je nu nog geen antwoord op geven, want daar ben je nog veel te klein voor’ of ‘Nee, dat hoef je nu nog niet te weten, want daar ben je nog te jong voor’, dan krijgt een kind echt het gevoel dat wat het voelt of wat het vraagt, er niet hoort te zijn. En dan gaat het zijn antwoorden ergens anders zoeken. Vaak is dat op het internet en waar ze dan kunnen terechtkomen, dat wil je als ouder niet.’
‘Dus komt je kind naar jou, neem z’n emoties serieus,’ besluit Sanderijn. ‘Laat je kleuter vertellen, stel zelf vragen. Dat soort gesprekjes zijn erg belangrijk. En komt je kleuter met vragen over verliefd zijn of hoe baby’s in de buik komen, dan hoef je echt geen gedetailleerde medische antwoorden te geven. Gebruik gewoon woorden die je kind begrijpt. In mijn ervaring kan je elke vraag, hoe moeilijk ook, op elke leeftijd beantwoorden.’
Goed om te weten