Wat is high-functioning depression?
Soms voelt het leven zwaar, maar merkt je omgeving daar niets van. Je haalt nog goede punten, spreekt af met vrienden en doet je hobby’s. Dan herken je je misschien in high-functioning depression. Je hebt het vast al gezien op je socials, maar wat is het precies? Prof. dr. Psychiater Stephan Claes legt het uit.
Uitgelegd: high-functioning depression
‘Het is geen officiële diagnose,’ zegt professor Stephan Claes. ‘De term staat niet in de psychiatrische handboeken. Toch herkennen veel mensen zich erin. Het gaat meestal over mensen die nog goed functioneren, maar zich al een tijdje slecht voelen.’
Ze piekeren veel, slapen slecht of voelen zich vermoeid, maar kunnen nog werken of studeren. Ze doen wat moet, maar het kost hen steeds meer moeite. ‘Het is dus geen depressie in medische zin, maar eerder een signaal dat je het moeilijk hebt,’ legt Claes uit.
Het verschil met een depressie
Bij een depressie zoals die in de handboeken staat beschreven, zijn de symptomen zwaarder. Mensen kunnen dan van niets meer genieten of hebben zelfs suïcidale gedachten. ‘Bij high-functioning depression zijn die kernsymptomen er niet,’ zegt Claes. ‘Je kan nog functioneren, ook al voel je je niet goed.’
Praten helpt echt
Soms lijkt het wel alsof iedereen een diagnose heeft, maar dat is niet altijd nodig. ‘Iedereen voelt zich weleens slecht, dat hoort bij het leven,’ weet Claes. En dat is oké, het betekent niet meteen dat er iets mis met je is. Maar blijf er niet mee zitten. ‘Praat erover met mensen die je vertrouwt: je ouders, broer of zus, een vriend(in). En probeer te begrijpen waarom je je niet goed voelt. Heb je net iets heftig meegemaakt zoals een liefdesbreuk, een overlijden of problemen in je familie? Dan is het logisch dat je je niet goed voelt.’
Als je je weken of maanden achter elkaar gespannen, verdrietig of moe voelt zonder duidelijke reden, dan is het goed om er iets mee te doen. ‘Begin bijvoorbeeld bij je huisarts of een eerstelijnspsycholoog. Die kunnen helpen om te begrijpen wat er aan de hand is,’ zegt Claes.
Niet alles hoeft perfect te zijn
Volgens Claes ervaren veel jongeren vandaag veel druk: ze willen goed presteren, er goed uitzien, leuke dingen doen en dat allemaal delen op sociale media. ‘Die druk komt niet van buitenaf maar van onszelf. We willen veel en we willen het allemaal goed doen. Maar dat perfectionisme en de constante vergelijking met anderen maakt ons ongelukkig,’ zegt hij.
Zijn advies? ‘Sta af en toe even stil. Kijk wat echt belangrijk voor je is, en laat los wat niet hoeft. Mild zijn voor jezelf, rust nemen, dankbaar zijn, weten wat bij je past. Dat zijn de basisprincipes,’ legt Claes uit.
- Als je je enkele weken of maanden somber, moe of gespannen voelt
- Als het veel moeite kost om te functioneren
- Als je geen duidelijke reden vindt voor hoe je je voelt
Wanneer zoek je hulp?
Praat erover met iemand die je vertrouwt. Je huisarts kan je ook doorverwijzen naar een eerstelijnspsycholoog. Die biedt laagdrempelige, kortdurende hulp.
Wie is de expert?
Prof. dr. Stephan Claes is expert in stemmingsstoornissen. Hij begeleidt de raadplegingen angst en depressie of burn-out aan de KU Leuven en is voorzitter van de Onderzoeksgroep Psychiatrie van de KU Leuven. Hij is auteur van ‘De gestreste samenleving, waarom we alles hebben en toch ziek worden'.
