Is anxiety een trend? Wat sociale media niet vertellen over angst
'POV: go through an anxiety attack with me'.
Op TikTok en Instagram duiken steeds meer filmpjes op over anxiety. Maar wat betekent anxiety eigenlijk? En gebruiken we het woord angst soms te snel?
We legden de vijf vaakst voorkomende filmpjes over anxiety voor aan kinder- en jongerenpsycholoog Ulrike Verhulst.
Wat is anxiety eigenlijk?
‘Als je het letterlijk vertaalt, betekent anxiety gewoon angst. Angst is iets heel menselijk en normaal. Iedereen ervaart het wel eens, van de kleinste baby tot de oudste opa’, legt Ulrike Verhulst uit.
‘Dat het vandaag zo vaak op sociale media verschijnt, toont vooral dat het bespreekbaarder is dan vroeger.’
Opvallend is dat het online zelden gaat over angst voor spinnen of kleine ruimtes. ‘De focus ligt vooral op sociale angst. Logisch, want in je tiener- en studententijd zijn vriendschappen, erbij horen en jezelf ontdekken extra belangrijk.’
'4 signs you have anxiety'
Volgens Ulrike is het belangrijk om kritisch te blijven bij dit soort filmpjes.
‘Ze zijn meestal te kort om de symptomen van anxiety goed uit te leggen. Als je lang genoeg zoekt, herken je altijd wel iets bij jezelf. Maar angst hoort bij het leven. Het is zelfs evolutionair nuttig.’
Er bestaat bovendien een breed spectrum van angst:
- gezonde spanning, zoals examenstress
- lichamelijke signalen zoals hartkloppingen
- intense reacties zoals paniekaanvallen of volledig blokkeren
‘Angst kan je zelfs helpen om beter te presteren. Maar zodra je dingen begint te vermijden door je angst, is het belangrijk om erover te praten. Met een vriendin, ouder, leerkracht of psycholoog. Blijf er niet mee zitten.’
'What social anxiety can look like ...'
Sociale angst is niet nieuw, maar sociale media hebben het extra zichtbaar gemaakt.
‘Je moet altijd en overal bereikbaar zijn, er goed uitzien en spannende ervaringen meemaken’, zegt Ulrike.
‘Als je dan het gevoel krijgt dat je niet kan volgen, kan dat verlammend werken. Dan vermijd je nieuwe contacten of ervaringen, uit angst voor wat anderen van je denken.’
De oorzaken van anxiety zijn vaak een combinatie van:
- sociale invloeden, zoals vrienden of schooldruk
- opvoeding en erfelijke factoren
- persoonlijkheid
Sommige mensen zijn nu eenmaal gevoeliger voor angst dan anderen. Dat is normaal.
'Go through an anxiety attack with me'
Filmpjes waarin iemand een paniekaanval toont, zijn volgens Ulrike problematisch.
‘Ze normaliseren een anxiety attack of paniekaanval, en dat is zeker niet oké. Een paniekaanval is niet hetzelfde als hoge stress.’
Tijdens een paniekaanval kun je last krijgen van:
- hyperventilatie
- snelle hartslag
- beven
- duizeligheid of flauwvallen
- het gevoel de controle te verliezen
‘Dat kan eenmalig gebeuren. Maar als angst je belemmert in je dagelijkse leven, is het belangrijk om hulp te zoeken.’
'We don't always talk about social media anxiety'
Sociale media tonen vaak onrealistische beelden: perfecte lichamen, extreme diëten en succesverhalen vol likes en reacties.
‘In mijn praktijk zie ik een duidelijke link tussen sociale media, appearance anxiety – angst rond uiterlijk of lichaamsbeeld – en eetstoornissen’, vertelt Ulrike.
‘Je vergelijkt jezelf voortdurend met gefilterde beelden.’
Merk je dat je:
- angst ontwikkelt rond eten
- obsessief bezig bent met je uiterlijk
- jezelf constant vergelijkt
dan is het belangrijk om het gesprek open te trekken.
'Going to bed and then anxiety hits'
‘Je ochtend begint vaak al met berichtjes sturen naar vrienden. Daarna ben je de hele dag geconcentreerd op school en bezig met vriendschappen onderhouden’, zegt Ulrike.
‘Je wordt overspoeld met prikkels.’
‘Pas wanneer het stil wordt, krijgen je gedachten ruimte. Dan kan het piekeren toenemen en laat je ook angst toe.’
Dat betekent niet automatisch dat je een angststoornis hebt. Maar als angst je nachtrust of dagelijkse functioneren belemmert, is hulp zoeken wel verstandig.
