Eerste 30 dagen met diabetes: ‘Het mag je leven niet bepalen’
Net de diagnose diabetes type 2 gekregen? Dan zit je waarschijnlijk met heel wat vragen. Wat mag je nog eten, wat moet je regelen en hoe verandert je dagelijks leven? DiaBuddy René vertelt hoe hij zijn eerste weken met diabetes beleefde.
Wanneer René (64) koffie inschenkt, schuift hij automatisch een doosje zoetjes over tafel. Gewone suiker heeft hij niet meer in huis. ‘Mijn vrienden weten ondertussen dat ze hun eigen suiker moeten meebrengen’, lacht hij.
Twee jaar geleden kreeg René de diagnose diabetes type 2. Vandaag begeleidt hij als DiaBuddy mensen die net hetzelfde nieuws kregen. Want die eerste weken na een diagnose zijn vaak verwarrend, emotioneel en overweldigend tegelijk. ‘Je krijgt ineens zóveel informatie. Over voeding, medicatie, controles, mogelijke gevolgen … Dat is echt veel om te verwerken.’
Net daarom probeert hij vandaag anderen gerust te stellen. Want in het begin denken veel mensen: oei, wat mag ik nu allemaal niet meer? ‘Maar eigenlijk moet je jezelf afvragen: wat mag ik nog wél? En dat is veel meer dan je denkt.’
Je moet ermee leren leven, maar het mag je leven niet bepalen.
(René)
Week 1 – ‘Plots ben je patiënt’
Bij René kwam de diagnose niet helemaal onverwacht. ‘Je leeft je leven. Je gaat eens uit eten, eet een ijsje of een gebakje. Maar op een bepaald moment begon ik mij moe te voelen.’ Een bloedonderzoek bij de huisarts toont verhoogde suikerwaarden. Niet veel later volgt een afspraak bij de endocrinoloog. Eerst probeert René met begeleiding zijn suikerwaarden onder controle te houden: het prediabetestraject. Wanneer die verder stijgen, krijgt hij de diagnose diabetes type 2 en start een intensievere opvolging. Ook wel een zorgtraject genoemd.
‘Toen besefte ik plots: oké, dit is dus iets waar ik rekening mee zal moeten houden.’
Die eerste periode herinnert hij zich nog goed. ‘Je hoort ineens woorden als pancreas, glucosewaarden, complicaties … Je leest over ogen, hartproblemen en voeten. Dan voel je wel dat diabetes geen ziekte is die je mag onderschatten. Maar in het begin dacht ik vooral: oei, wat mag ik nu allemaal niet meer?’
Wat mensen dan vaak nodig hebben
Die eerste onzekerheid herkent René vandaag nog altijd bij de mensen die hij begeleidt als DiaBuddy. ‘Mensen krijgen die diagnose, moeten naar het ziekenhuis, krijgen een heleboel uitleg en weten niet goed meer wat ze ermee moeten aanvangen. Wij zijn geen artsen. Wij geven geen medische adviezen. Maar we kunnen wel zeggen: kijk, zo heb ik het aangepakt.’ Volgens René maakt net dat verschil.
Sommigen proberen meteen alles perfect te doen. Té perfect zelfs. René merkt dat vooral bij mensen die voortdurend willen meten, controleren en verklaren. ‘In het begin zoek je houvast. Dat snap ik heel goed. Maar je mag jezelf daar ook niet in verliezen.’ Volgens René is geruststelling dan minstens even belangrijk als informatie. ‘Diabetes vraagt aandacht, maar je moet ook nog kunnen leven. Mensen hebben soms gewoon iemand nodig die zegt: rustig, je leven is niet voorbij.’
Week 2 – ‘Mag ik nu nooit meer chocolade eten?’
Voor René draaiden de eerste weken vooral rond voeding. Wat eet je nog wel? Wat beter niet? En hoe streng moet je daarin zijn?
‘Mijn endocrinologe zegt altijd: als je zin hebt in een chocolaatje, eet dan een chocolaatje. Maar ga geen halve kilo pralines halen.’ Dat evenwicht zoeken blijkt moeilijker dan het klinkt. Zeker voor iemand die zichzelf lachend een bourgondiër noemt. ‘Ik ben verslaafd aan chocolade’, geeft hij toe. ‘In het begin heb ik ook gedacht: ik ga nog één laatste keer zondigen. Maar dat bleef natuurlijk niet bij die ene keer.’ Gaandeweg leerde hij dat jezelf alles verbieden niet werkt. ‘Ontzeg jezelf niks, of je houdt het niet vol.’
Vandaag kiest René bewuster. Hij leerde etiketten lezen, alternatieven zoeken en ontdekken welke producten voor hem werken. In zijn keuken staan suikervrije chocoladepasta, confituur zonder toegevoegde suikers en andere alternatieven netjes naast elkaar opgesteld. ‘Als ik echt zin heb in een rijsttaartje, dan ga ik dat halen’, zegt hij. ‘Alleen ga ik er nu bewuster mee om. Je moet genieten van het leven, maar wel met mate.’
Wat mag ik nog eten?
Het is een van de vragen die René het vaakst hoort: veel mensen zijn bang dat ze hun favoriete gerechten moeten schrappen. Soms neemt hij hen mee naar zijn keuken. ‘Dan toon ik wat ik zelf gebruik en hoe ik bepaalde keuzes maak. Dat maakt het vaak veel concreter dan algemene voedingsadviezen. En zo zien ze dat er echt nog veel mogelijk is.’
Toch worstelen veel mensen in het begin vooral met schuldgevoelens. ‘Ze vragen zich af: wat heb ik fout gedaan? Maar vaak is het antwoord: niks.’ vertelt René. ‘Soms heb je gewoon pech. Ik heb judo gedaan, karate, gesport … En toch heb ik diabetes gekregen.’
Week 3 – ‘Plots moet je van alles regelen’
Na de eerste schrik en de vragen over voeding volgt een nieuwe fase: de praktische kant. ‘Je leert snel dat diabetes veel meer is dan je suiker controleren en een pilletje nemen’, vertelt hij.
Via infosessies van de Diabetes Liga leert hij meer over voeding, controles, terugbetalingen en de mogelijke gevolgen van diabetes. ‘Toen besefte ik pas hoeveel impact die ziekte op je lichaam kan hebben. Je denkt eerst vooral aan suiker, maar er komt veel meer bij kijken.’ Zo moeten mensen met diabetes hun rijbewijs laten vernieuwen. ‘Veel mensen weten dat niet eens’, zegt René.
Ook praktisch verandert er heel wat. Er zijn medische controles, bloedonderzoeken en administratieve zaken waar hij vroeger nooit bij stilstond. ‘Om de drie maanden laat ik bloed trekken’, vertelt René. ‘Dan weet ik of mijn waarden gestegen of gedaald zijn. Natuurlijk ben je telkens benieuwd naar de resultaten, maar het helpt ook om op te volgen of je goed bezig bent.’
Waar moet ik allemaal aan denken?
Dat is een vraag die René vaak hoort van mensen die net hun diagnose kregen. Niet iedereen weet welke stappen er volgen. Welke controles nodig zijn. Waar je betrouwbare informatie vindt. Of op welke ondersteuning je recht hebt.
‘Mensen krijgen heel veel informatie tegelijk. Dan is het logisch dat ze niet alles onthouden.’ Net daarom probeert hij mensen vooral wegwijs te maken. Niet door alles voor hen op te lossen, maar door mee te denken.
‘Vaak lucht het al op als iemand zegt: kijk, dit is normaal. Hier moet je aandacht voor hebben. En voor de rest komt het stap voor stap.’
Leefstijlprogramma
Praktische tips en begeleiding rond voeding, beweging, stress en diabetes?
Naar de CM-GezondheidsacademieWeek 4 – ‘Je vindt stilaan je weg’
Na enkele weken komt stilaan het besef dat diabetes niet het einde van je leven betekent. ‘Je voelt op den duur zelf beter aan hoe je lichaam reageert’, vertelt René. ‘En je leert wat werkt, wanneer je beter even oplet en wanneer je gerust eens een extraatje kan eten.’ Dat betekent niet dat diabetes verdwijnt uit je leven. Wel dat het een plaats krijgt. De onzekerheid verdwijnt en je krijgt vertrouwen in jezelf.
Op restaurant denk ik beter na over wat ik drink en eet. En dan? Gewoon genieten!
(René)
Wanneer René vandaag met vrienden op restaurant gaat, kijkt hij nog altijd bewust naar de menukaart. ‘Je denkt na: wat heb ik gisteren gegeten? Wat ga ik morgen eten? Je bent daar wel mee bezig.’ Toch weigert hij om diabetes zijn leven volledig te laten bepalen. ‘Ik doe eigenlijk nog altijd alles wat ik vroeger deed. Alleen denk ik soms iets meer na. Ik ken mijn lichaam nu beter.’
En misschien vat net dat zijn boodschap het best samen: ‘Diabetes is ernstig en je moet ermee leren omgaan. Maar het mag je leven niet bepalen. Dat is het belangrijkste dat ik geleerd heb.’
De belangrijkste les
Die zoektocht naar een nieuw evenwicht herkent hij ook bij veel mensen die net hun diagnose kregen. Tegen de tijd dat ze bij hem terechtkomen, hebben ze vaak al heel wat informatie gekregen van artsen en zorgverleners. Toch blijven er praktische vragen en onzekerheden hangen.
Vooral die herkenning blijkt belangrijk. Iemand die weet hoe het voelt om plots etiketten te lezen in de supermarkt, anders naar een restaurantmenu te kijken of zich af te vragen wat nog kan en wat niet.
‘Mensen hebben nood aan iemand die begrijpt wat ze doormaken’, zegt René. ‘Iemand die zegt: rustig, het komt goed.’
Net de diagnose gekregen?
We helpen je graag op weg. Activeer je gratis proeflidmaatschap via www.diabetes.be/proeflid. DiaBuddy brengt je in contact met iemand die zelf diabetes heeft.
- Stel vragen over het dagelijkse leven met diabetes.
- Krijg praktische tips van een ervaringsdeskundige.
- De begeleiding is gratis.
👉 Meer info via diabetes.be