Last van krampen?
Een kuit die plots keihard samentrekt, wie heeft het nog nooit voorgehad? Krampen zijn onschuldig maar pijnlijk. In Sport’R, het sportmedisch centrum van AZ Delta in Roeselare, begeleidt en behandelt dr. Carl Verduyn sporters met blessures. Krampen hebben voor hem geen geheimen. Hoe ontstaan ze en wat kan je ertegen doen?
Stretchen helpt het snelst.
Carl Verduyn
Wat zijn krampen?
Dr. Carl Verduyn: ‘Een kramp is een spier die samentrekt zonder dat je dat wil. Normaal krijgt een spier via de zenuwen een signaal om samen te trekken. Bij een kramp loopt die aansturing fout. Dat kan in principe in elke spier gebeuren, maar we zien het vooral in de kuiten, voeten en benen. Dat is logisch, want die spieren worden bij veel activiteiten intensief gebruikt. Denk aan wandelen, lopen, voetballen of gewoon lang rechtstaan. In en rond de spieren zitten sensoren: enerzijds spierspoeltjes die samentrekking stimuleren en anderzijds Golgi-peesorganen die overmatige samentrekking afremmen. Deze sensoren kan je vergelijken met een gas- en rempedaal. Ze meten constant hoeveel spanning er op een spier staat. Als dat evenwicht verstoord is, kan een spier in een kramp schieten.’
Wat zijn de oorzaken van krampen bij sporters?
‘Vermoeidheid is een belangrijke oorzaak. Tijdens een lange of zware inspanning blijft het gaspedaal als het ware ingedrukt, terwijl de rem niet krachtig genoeg reageert. Dan krijg je een plotse samentrekking. De voetballer die in de tachtigste minuut met kramp in de kuit op het veld ligt, is daar een klassiek voorbeeld van. Daarnaast speelt vocht- en zoutverlies mee. Wie sport zweet. Zeker bij warm weer of bij lange inspanningen verlies je niet alleen vocht, maar ook zouten en elektrolyten. Elektrolyten zijn mineralen in het lichaam zoals natrium, kalium, calcium en magnesium. Die helpen om zenuwsignalen door te geven, spieren te laten samentrekken en de vochtbalans te regelen. Meestal zijn krampen een combinatie van factoren: vermoeidheid, warmte, zweten, onvoldoende training, zoutverlies en soms ook stijve of verkorte spieren.’
Carl Verduyn
is arts-specialist in de Fysische Geneeskunde en Revalidatie, met bijzondere expertise in sportgeneeskunde. Hij is werkzaam in AZ Delta Roeselare en het geaffilieerde sportcentrum Sport'R. Daarnaast is hij clubarts van Cercle Brugge. Zijn klinische expertise omvat de diagnose en behandeling van sportletsels, met een specifieke focus op musculoskeletale echografie en echogeleide interventies.
Meestal zijn krampen een combinatie van factoren.
Carl Verduyn
Waarom krijg je soms krampen als je niet sport?
‘Veel mensen krijgen ’s nachts krampen in de kuiten of voeten. Een spier kan tijdens de nacht lange tijd in een verkorte positie liggen. Hierdoor vermindert de spanning op de achillespees en zo ook de werking van het Golgi-peesorgaan. Dan werkt de remmende functie in de spier minder goed, waardoor ze makkelijker verkrampt. Ook lichte uitdroging kan meespelen, omdat je ‘s nachts niet drinkt. Daarnaast moeten we bij mensen die veelvuldig krampen krijgen nagaan of er geen achterliggende oorzaak is. Diabetes, schildklierproblemen, nierproblemen of aandoeningen van de zenuwen kunnen een rol spelen. Ook slijtage in de rug kan zenuwen prikkelen of gedeeltelijk beschadigen, waardoor krampen sneller optreden. Medicatie kan net zo goed een oorzaak zijn. Bepaalde cholesterolverlagers zoals statines worden in verband gebracht met spierklachten. Plaspillen kunnen dan weer de vocht- en zoutbalans beïnvloeden.’
Wat kan je doen bij krampen?
‘Stretchen helpt het snelst. Daarbij rek je de spier en de achillespees rustig op en houd je die even op lengte. Bij kuitkramp trek je de voorvoet naar je toe. Rek geleidelijk zonder forceren. Drinken helpt ook. Water is goed, maar bij een langere inspanning of warm weer kan een drank met elektrolyten nuttig zijn. Dan vul je niet alleen vocht aan, maar ook de zouten die je verliest. Verder is het belangrijk dat een sporter voldoende getraind is voor de inspanning die hij levert. Bouw je de inspanning rustig op? Zijn je spieren soepel genoeg? En drink je voldoende voor en tijdens het sporten? Bij nachtelijke krampen kan het helpen om voor het slapengaan lichtjes te stretchen.’
Helpen voedingssupplementen zoals magnesium tegen krampen?
‘Magnesium kan helpen, maar het is geen wondermiddel. Nogmaals, het allerbelangrijkste is voldoende drinken, elektrolyten aanvullen, de spieren soepel houden en de conditie geleidelijk opbouwen. Bij aanhoudende of onverklaarbare krampen moet je ook denken aan medicatiegebruik, onderliggende aandoeningen, zenuwproblemen of een tekort aan vitamines zoals vitamine B12.’
Ken je het CM-sportvoordeel?
Gevoelig voor krampen of net niet? Maakt niet uit. Sporten is belangrijk, bewegen is noodzakelijk om nu en op latere leeftijd gezond te blijven. Met ons sportvoordeel belonen wij je graag voor je sportieve daadkracht.
