Valentin: 'Pas na mijn diagnose voelde ik: er is niets ‘mis’ met mij'
Jarenlang wist Valentin niet waarom alles zoveel energie kostte. ‘Ik was altijd moe na school, kon geen prikkels filteren en miste voortdurend stukjes van gesprekken,’ vertelt hij. Omdat hij verlegen en introvert is, bleef dat voor anderen lang onzichtbaar. Maar in zijn hoofd was het chaos. ‘Het voelde alsof ik elke dag tegen mezelf aan het vechten was.’
Lange dagen stilzitten en focussen? Voor mij een recipe for disaster. Het voelt alsof mijn brein dan op noodstop gaat.
Valentin
Vorig jaar kwam hij eindelijk te weten dat hij ADHD heeft. Het einde van een jarenlange zoektocht. ‘Het was een lange weg,’ begint Valentin. ‘Ik had moeite om gesprekken te volgen, prikkels te filteren en een volledige schooldag door te komen zonder mentaal leeg te zijn. Toch bleef ik doorgaan.’ Op zijn zestiende kreeg Valentin ook diabetes. Dat maakte alles zwaarder. ‘Plots moest ik nog meer inzetten op structuur en planning. Maar hoe hard ik ook probeerde, ik bleef vergeetachtig en verstrooid.’ Valentin sliep vaak maar zes uur of minder, werd emotioneler en kreeg woede-uitbarstingen. Na het middelbaar belandde hij in een depressie.
Opluchting van korte duur
Hoewel hij ADHD al eens had overwogen, nam hij die gedachte niet ernstig. ‘Tot ik voor CM een TikTok maakte over ADHD. Toen klikte er iets. Ik liet me testen en kreeg snel te horen dat ik ADHD heb. Dat was een opluchting, maar die was ook maar van korte duur,’ voegt hij eraan toe. ‘Ik had het nu zwart op wit, maar in de praktijk veranderde er nog niets.’
Structuur en tijdsbesef blijven moeilijke punten. ‘Dat is de basis van je leven. Langetermijndenken lukt niet goed, waardoor ik uitstel tot het laatste moment en dan in paniek raak. Dat vreet energie.’ Toch ziet Valentin ook een andere kant. In zijn creatieve studierichting helpt zijn chaotische brein soms net. ‘Bij out-of-the-box opdrachten is het handig. Mijn gedachten springen van de hak op de tak. Ik ben een overdenker, eigenlijk een soort mentale hyperactiviteit.’
Uitputtende schooldagen
School ervaart hij als erg uitputtend. ‘Zonder medicatie is het bijna niet vol te houden. In het middelbaar was stilzitten en opletten een recipe for disaster. Ook nu mis ik soms uitleg of maak ik slordigheidsfouten. Een examen nalezen heb ik nog nooit gedaan. Twee à drie uur concentratie vasthouden lukt gewoon niet.’ Soms dwaalt hij weg, tekent hij, terwijl de tijd verder loopt. ‘Achteraf voel ik me schuldig, maar op dat moment is het een noodkreet van mijn brein’
‘Weet je wat moeilijk is?’ vraagt Valentin, het onbegrip. Ik heb vaak moeten horen dat ik meer mijn best moest doen. In het vijfde middelbaar noemde een leerkracht mij zelfs een toerist. In werkelijkheid was ik gewoon uitgeput.’ In het hoger onderwijs ontdekte hij hoe korte, actieve pauzes helpen. ‘Pingpong of darts tijdens de pauze: voor mensen met ADHD is dat echt een paradijs.’
Geen excuus
Valentin wil vooral niemand tot last zijn. ‘Als ik iets vergeet of te laat ben, ben ik daar kapot van. Ik wil niet als lui of ongemotiveerd gezien worden. Ik wil het nooit als excuus gebruiken, maar dat maakt het voor mezelf vaak moeilijker.’
Sinds zijn diagnose leert hij stap voor stap omgaan met zijn grenzen. ‘Ik gebruik hulpmiddelen die mijn brein rust geven, in plaats van te vechten tegen hoe ik ben. Op de trein draag ik noise-cancelling oordopjes, thuis kies ik voor warm licht. Ook sociaal grenzen aangeven is belangrijk. Als ik overal ja op zeg, is mijn batterij snel leeg.’
Wat hij graag eerder had geweten? ‘Dat ADHD veel meer is dan druk zijn of niet opletten. Het is interne chaos, en het beïnvloedt bijna alles. Medicatie is geen wondermiddel,’ benadrukt Valentin. ‘Het helpt, maar niet voor iedereen hetzelfde. Therapie heeft mij ook veel gebracht. En mijn huisarts staat altijd klaar als het even te veel wordt.’
