Caruna: denk mee over de zorg van morgen

Het is crisis in de zorg. Simpelweg meer mensen en meer middelen zullen ons niet redden. Hoe blijven we dan wel voor iedereen zorgen? CM Gezondheidsfonds lanceert Caruna, een grootse burgertop over zorg die samen met burgers én experts naar antwoorden zoekt. Een online peiling met enkele radicale stellingen trok het maatschappelijk debat op gang. De talrijke anonieme reacties vormen de aanzet voor de grote Caruna-top op 22 november. Een selectie.

Tekst: Stephanie Lemmens

Leestijd: 4 minuten

20/10/2025

Stelling 1: Er mag winst gemaakt worden op zorg

Akkoord of niet akkoord?

Dat de vraag gevoelig ligt, blijkt uit de vele respondenten die het oneens zijn met de stelling. Privé-instellingen proberen er alles aan te doen om zo veel mogelijk winst te behalen’, aldus L. ‘Dat gebeurt vooral door minder personeel in te zetten. Het resultaat? Zorgprofessionals gaan er onderdoor. Dat merk je nu al. Net nu er alsmaar meer personeel nodig is.’

‘De overheid hoort meer verantwoordelijkheid te nemen’, treedt B. bij. ‘Het is een kwestie van politieke keuzes. Anders vallen minder vermogende zorgbehoevenden uit de boot.’

Anderen vrezen dat het aanbod vanuit de overheid niet genoeg is en we niet anders kunnen dan de commerciële sector inschakelen. ‘Winst maken kan ook ethisch verantwoord zijn en leiden tot betere kwaliteit van zorg’, werpt N. op. ‘Het stimuleert innovatie en creëert efficiëntere processen.’ O. is het daarmee eens: ‘Privékapitaal en wat extra concurrentie komen het zorgaanbod ten goede. Dus waarom niet?’

Over één ding is iedereen het eens: het voornaamste doel moet altijd het welzijn van de patiënt zijn. ‘En er moet transparantie zijn en een wettelijk kader om misbruik te voorkomen’, besluit M.

Stelling 2: Dagelijkse zorgtaken zijn voor professionals, zodat je zelf kan werken

Akkoord of niet akkoord?

Voor sommige mensen is het zo klaar als een klontje. ‘Elke familie zou minstens een gezond familielid moeten hebben dat niet gaat werken’, vindt C. ‘Die persoon kan dan de zorg opnemen voor de familie en heeft tijd om te helpen bij buren.’

‘In een wereld die steeds individualistischer wordt, zijn we vergeten dat voor elkaar zorgen eigenlijk een evidentie zou moeten zijn’, vult B. aan. ‘Het zijn niet alleen waardevolle contacten voor de mensen die zorg ontvangen, maar ook voor de mensen die zorg geven.’

Wat niet betekent dat die hulp gratis en voor niets moet zijn. Velen vinden dat mensen die hun familie, vrienden of buren helpen, daarvoor een volwaardig loon moeten krijgen. ‘Het is een uitgave voor de overheid maar spaart volgens mij kosten op lange termijn’, aldus C. 

Of je zorg nu uitbesteedt of zelf opneemt: de financiële gevolgen baren nogal wat mensen zorgen. ‘Ik ben enig kind en wil in de toekomst graag kinderen. Wat als mijn 80-jarige vader binnenkort hulp nodig heeft? Die zorg alleen dragen geeft me veel stress. Ik werk fulltime en heb die centjes nodig’, verklaart A.

‘En wat als iedereen plots stopt met werken?’, vraagt V. zich af. ‘Waar blijven de middelen dan vandaan komen?’

Stelling 3: Hoe gezond iemands keuzes zijn, mag geen verschil maken voor de toegang tot zorg

Akkoord of niet akkoord?

Wat niet ter discussie staat: iedereen heeft recht op kwalitatieve basiszorg. Maar hoever die gaat, is wél voer voor discussie. ‘Een roker die een behandeling aan de longen krijgt en toch blijft roken, een diabetes type 2-patiënt die geen inspanningen levert op vlak van voeding en beweging … Eerlijk? Het wringt een beetje’, bekent E. 

‘De prijs van basiszorg mag voor een deel afhangen van de levensstijl en persoonlijke keuzes van een persoon’, gaat A. akkoord. ‘Als ik de keuze maak om vaak ongezond te eten, dan vind ik dat wanneer ik complicaties krijg door mijn keuze, deze meer mogen kosten dan voor mensen die gezondere keuzes maakten.’

Een mogelijke oplossing: ‘Iemand die blijft drinken na een leverbehandeling zou bijvoorbeeld verplicht kunnen worden om een cursus of lessen te volgen voor een gezondere levenshouding’, stelt D. voor.

Maar hoe bepaal je waar de grens ligt? En wanneer is levensstijl echt een keuze? ‘Iemands levensstijl kan het gevolg zijn van het milieu waarin die persoon leeft of opgegroeid is’, kaart J. aan. ‘Bovendien heeft niet iedereen toegang tot goed onderwijs. Hoe leer je dan wat de gezonde keuze is?’, treedt K. bij.