De impact van een kankerbehandeling op je mondgezondheid

Een droge mond, pijnlijke zweertjes en een hoger risico op infecties en gaatjes. Het zijn minder bekende bijwerkingen van een kankerbehandeling. ‘In het ideale scenario gaat elke patiënt voor de start van een behandeling naar de tandarts voor een controle’, zegt Karina Gottardello Zecchin, tandarts aan het UZ Leuven. Ze legt uit waarom ook je mond de nodige zorg verdient tijdens een oncologisch traject.

Tekst: Astrid Boost

Leestijd: 3 minuten

13/10/2026

Als je leven plots van koers wijzigt door een kankerdiagnose, krijg je veel informatie en doktersafspraken te verwerken. Mondzorg lijkt dan even geen prioriteit. ‘Toch is het een cruciaal onderdeel van het traject’, vertelt Karina Gottardello Zecchin die in het UZ Leuven dagelijks kankerpatiënten begeleidt.

Beter voorkomen

‘Mondgezondheid draait om meer dan alleen een mooi gebit. Een gezonde mond is belangrijk om goed te kunnen eten, slikken en praten. Het draagt bij aan de levenskwaliteit en het comfort van de patiënt.’

‘Sommige behandelingen, zoals chemotherapie, verzwakken tijdelijk het immuunsysteem. Een tandvleesontsteking, gaatje of afgebroken tand die normaal weinig klachten geeft, kan dan voor meer ongemak zorgen. Een tandheelkundige ingreep tijdens een kankerbehandeling is vaak moeilijker. Daarom raden we patiënten aan om voor de start van het traject langs de tandarts te gaan voor een controle. Zo kunnen we eventuele problemen tijdig opsporen en behandelen.’

‘Niet elke patiënt krijgt te maken met problemen in de mond. De klachten hangen sterk af van het type kanker, de behandeling en de algemene gezondheid van de patiënt. Bij bestraling in het hoofd-halsgebied zien we vaak rechtstreeks effecten in de mond. Bij andere behandelingen zijn de effecten minder direct. Chemotherapie kan misselijkheid veroorzaken waardoor het lastig is om de tanden te poetsen. Ook fysieke beperkingen na een operatie of bestraling kunnen mondverzorging moeilijker maken. Mondzorg is dus van belang in elk traject maar voor elke patiënt anders.’

Droge mond, zweertjes en infecties

‘Een van de meest voorkomende bijwerkingen is een droge mond door een verminderde speekselproductie. Speeksel speelt een cruciale rol voor een gezonde mond. Het helpt de mond proper te houden en beschermt tegen bacteriën en gaatjes. Als de speekselproductie vermindert, neemt het risico op tandbederf, tandvleesproblemen en infecties toe.’

‘Daarnaast krijgen sommige patiënten last van mucositis, een ontstekingsreactie van het mondslijmvlies. Dat kan leiden tot pijnlijke zweertjes of wondjes in de mond. Ook schimmelinfecties komen vaker voor bij patiënten van wie het immuunsysteem tijdelijk verzwakt is.’

'Al deze klachten kunnen eten, drinken, praten en tandenpoetsen bemoeilijken. De meeste bijwerkingen zijn gelukkig tijdelijk en verbeteren nadat de behandeling is afgelopen. Als de speekselklieren beschadigd zijn, gebeurt het soms dat een patiënt nog jaren last heeft van een droge mond.’ 

Blijf niet rondlopen met klachten

‘Mijn advies aan patiënten is: blijf niet rondlopen met je klachten want ze kunnen je dagelijks comfort belemmeren. Praat erover met je behandelend arts, tandarts of verpleegkundige. Je staat er niet alleen voor.’

‘Er bestaan veel hulpmiddelen die de pijn kunnen verminderen, maar er bestaat geen standaardoplossing die voor iedereen werkt. Welke tandpasta, tandenborstel of mondverzorging geschikt is, hangt af van de patiënt en de klachten. Het is dus beter om advies te vragen en niet zelf te experimenteren. En tenslotte, ook als de behandeling is afgelopen, blijft opvolging belangrijk.’