Leven met eenzaamheid: ‘Ook tussen mensen kan ik me eenzaam voelen’
Wie Christel (54) tegenkomt, ziet een vrolijke vrouw. Ze lacht veel, heeft goede vriendinnen en fijne collega's. Toch voelt ze zich al lang erg alleen. ‘Mensen dachten dat het goed met mij ging. Maar ze wisten niet dat ik eenzaam ben.’ Stap voor stap leerde ze haar gevoelens te delen en mensen dichterbij te laten komen.
Wanneer voelde je je voor het eerst eenzaam?
‘Toen ik 7 jaar was, is mijn mama gestorven. Mijn papa was zelfstandig bakker. Hij zorgde goed voor mij, maar hij moest natuurlijk ook veel werken. Ik ben enig kind en bracht veel tijd door bij mijn beste vriendin, die naast ons woonde. Daar zag ik hoe haar mama en papa haar knuffelden en hoe ze samen dingen deden. Ik voelde me daar heel goed, maar als ik ‘s avonds naar huis ging, dacht ik: ik mis iets.’
Over het overlijden van haar mama werd thuis weinig gesproken. ‘Mijn papa spaarde mij en ik spaarde hem, dat doen we nog altijd. Daardoor heb ik al jong geleerd om mijn gevoelens voor mezelf te houden. Naar de buitenwereld toe was ik altijd de lachende Christel.’
Eenzaamheid is als een ui. Die heeft veel laagjes en ik laat alleen de bovenste zien
Christel
Hoe voelt eenzaamheid voor jou?
‘Eenzaamheid is als een ui’, zegt ze. ‘Die heeft veel laagjes en ik laat alleen de bovenste zien. Maar om tot mijn kern te komen, moet je laagje per laagje afpellen.’
En dat is net moeilijk. ‘Ik kan tussen mensen staan en me toch helemaal alleen voelen. In een groep voelde ik me vroeger onzeker. Dan dacht ik: hoor ik er wel bij? Kan ik hier wel zijn?’ Daarom vindt ze goedbedoelde adviezen over eenzaamheid soms moeilijk. ‘Mensen zeggen: je kan toch een hobby zoeken of gaan sporten? Dan kom je onder de mensen. Maar dat is niet hetzelfde. Je kan mensen rondom je hebben en je toch eenzaam voelen.’
Merkten de mensen rondom jou dat je je eenzaam voelde?
‘Nee. Ik deed overal aan mee en liep altijd met een glimlach rond. Mensen dachten: met Christel gaat het goed. Terwijl ik soms eigenlijk wilde huilen.’
Ook haar collega's hadden lange tijd niets in de gaten. ‘Pas toen ik vertelde hoe diep de eenzaamheid zat, wisten ze wat er speelde. Ze zijn er echt van geschrokken.’ Dat verbaast Christel niet. ‘Mensen kunnen niet aan je zien dat je eenzaam bent. Je moet het durven zeggen en dat is moeilijk.’
Ik ging naar een coach, toen begreep ik waarom ik bepaalde dingen deed en waarom ik mensen moeilijk dichtbij liet komen
Christel
Vond je het makkelijk om mensen dichtbij te laten komen?
‘Helemaal niet. Mijn papa kreeg na mama’s dood een nieuwe relatie. Het duurde even voor ik die vrouw kon toelaten in mijn leven. Ook zij is ondertussen gestorven. Het voelde alsof ik iedereen die ik graag heb verlies. Ik was bang om opnieuw gekwetst te worden of opnieuw iemand te verliezen. Daardoor hield ik mensen op afstand, zelfs mensen die veel voor mij betekenen.’
Dat merkte ze ook bij haar beste vriendin. ‘Ik sprak minder vaak met haar af. Op een bepaald moment vroeg ze me wat er aan de hand was, of we ruzie hadden. Maar er was niks gebeurd, ik was gewoon bang om haar ook kwijt te raken.’
Voor Christel was dat een belangrijk besef. Haar angst om mensen te verliezen zorgde ervoor dat ze hen net op afstand hield. Ze besloot hulp te zoeken.
Wat heeft je geholpen om je minder alleen te voelen?
‘Ik ben naar een coach gegaan. Dat was broodnodig voor mij. Zo begreep ik waarom ik bepaalde dingen deed en waarom ik mensen moeilijk dichtbij liet komen.’
Via Samana schreef Christel zich in voor creatieve workshops. ‘Ook dat was spannend. Vroeger zou ik gedacht hebben: dat moet ik niet doen, want iedereen gaat naar mij kijken. Maar daar ontdekte ik dat andere mensen ook hun verhaal en hun pijn hebben.
’Beetje bij beetje begon Christel meer over zichzelf te vertellen. ‘Ik durfde meer van mezelf te laten zien. Ik ontdekte dat er mensen rondom mij staan die me graag zien, zoals mijn vrienden en collega's.’ Doordat Christel nu vertelt wanneer het moeilijk gaat, weten zij beter wanneer ze haar kunnen helpen. ‘Vroeger zagen ze alleen de lachende Christel. Nu kennen ze ook mijn andere kant.’
Hoe kijk je vandaag naar je eenzaamheid?
‘Het gaat veel beter, maar ik ben er nog niet. Soms heb ik een dip en voel ik me opnieuw minder goed. Het verschil is dat de dalen niet meer zo diep zijn als vroeger. Ik krabbel ook sneller weer omhoog.’
De gezondheid van haar vader houdt Christel momenteel sterk bezig. Ze woont tegenover hem en ze zien elkaar elke dag. ‘De gedachte dat hij er op een dag niet meer zal zijn, maakt me bang. Dan denk ik soms: als hij sterft, ben ik alles kwijt.’
Die angst is er nog. Maar Christel hoeft die niet langer alleen te dragen. Haar vriendinnen weten hoe bang ze is om haar vader te verliezen. ‘Ze zeggen me: we zijn er nu voor jou, maar we gaan er later ook zijn.’
Dat is ook wat Christel wil meegeven aan andere mensen die zich eenzaam voelen. ‘Je moet durven zeggen waar je mee zit. Er zijn mensen die dichter bij je staan dan je denkt, maar je moet hen wel durven toelaten.’
Week tegen Eenzaamheid
Van 9 tot 16 oktober organiseert Samana de Week tegen Eenzaamheid. Met verschillende activiteiten brengt Samana mensen samen en maakt de organisatie het thema bespreekbaar. Want een klein gebaar, een luisterend oor of een bezoekje kan een groot verschil maken.
Lees meer over de Week tegen Eenzaamheid en alle activiteiten.