5 vragen over psychodiagnostische testonderzoeken
Merk je dat je kind vaak vastloopt op school, thuis of in contact met anderen? Dan vraag je je misschien af of er sprake is van ADHD, autisme of iets anders. Een psychodiagnostisch testonderzoek kan helpen om gedrag, talenten en uitdagingen beter te begrijpen. Maar wat houdt zo'n onderzoek precies in? Kinderpsychologe Liesbeth Desmet van Praktijk Mobiel beantwoordt 5 veelgestelde vragen.
- Wanneer kan een psychodiagnostisch testonderzoek naar ADHD of autisme nuttig zijn?
Liesbeth: ‘Een onderzoek kan nuttig zijn als je je zorgen maakt over het gedrag van je kind. Bijvoorbeeld als je kind vaak boos wordt, moeilijk kan stilzitten, veel ruzie maakt, sociale contacten lastig vindt of vastloopt op school.’
Volgens haar is het gedrag vaak maar een deel van het verhaal. ‘Wat je ziet, is het topje van de ijsberg. Onder dat gedrag kunnen verschillende oorzaken schuilgaan. Met een onderzoek proberen we te begrijpen wat er precies speelt.’
‘Een onderzoek is vooral zinvol als de moeilijkheden een invloed hebben op het dagelijkse leven van het kind of het gezin. Hoe beter je begrijpt wat er aan de hand is, hoe beter je je kind kan ondersteunen. Het doel is niet om zo snel mogelijk een label te krijgen, maar om beter te begrijpen wat een kind nodig heeft.’
Wat je ziet, is het topje van de ijsberg. Onder dat gedrag kunnen verschillende oorzaken schuilgaan.
Liesbeth Desmet
Het doel is niet om zo snel mogelijk een label te krijgen, maar om beter te begrijpen wat een kind nodig heeft.
Liesbeth Desmet
- Wat is een psychodiagnostisch testonderzoek precies?
‘Tijdens een psychodiagnostisch testonderzoek verzamelen we informatie over de ontwikkeling van een kind. Die informatie helpt ons beter te begrijpen waarom een kind bepaald gedrag stelt of ergens moeilijkheden mee heeft.’
‘Het gaat veel verder dan enkel de vraag of een kind ADHD of autisme heeft. We onderzoeken bijvoorbeeld hoe een kind leert, omgaat met emoties, contact maakt met anderen en reageert in verschillende situaties.’
‘Voor het onderzoek werken we liefst samen met verschillende zorgverleners. Denk aan een psycholoog, orthopedagoog, neuroloog en kinderpsychiater. Zo krijgen we een volledig beeld van het kind.’
- Hoe verloopt zo'n onderzoek in de praktijk?
‘Een onderzoek start met een gesprek met de ouders. We bespreken de ontwikkeling van het kind, de vragen van de ouders en de moeilijkheden die ze ervaren. Daarna volgen enkele test- en observatiemomenten met het kind. Welke testen gebeuren, hangt af van de vragen waarmee ouders naar ons komen.'
‘Daarnaast verzamelen we ook informatie bij mensen die het kind goed kennen, zoals leerkrachten, begeleiders of de opvang. Een kind gedraagt zich niet overal hetzelfde. Daarom is het belangrijk om naar verschillende situaties te kijken. Zo krijgen we een zo volledig mogelijk beeld. Het onderzoek neemt meestal meerdere sessies in beslag.’
- Krijg je altijd een diagnose na een psychodiagnostisch testonderzoek?
‘Nee. Soms leidt het onderzoek tot een diagnose van ADHD of autisme. Maar dat is niet altijd zo. Ook zonder diagnose levert een onderzoek waardevolle inzichten op. Ouders krijgen meer inzicht in de sterktes, uitdagingen en noden van hun kind. Na afloop bespreken we samen met de ouders de resultaten en bekijken we welke ondersteuning kan helpen. Dat kan gaan van praktische tips voor thuis of op school tot extra begeleiding of verdere hulpverlening.’
‘Een diagnose kan bovendien een positieve impact hebben op een kind. Veel kinderen voelen zelf al dat ze anders zijn. Een diagnose kan hen helpen te begrijpen waarom bepaalde dingen moeilijker lopen. Dat brengt rust en kan hun zelfvertrouwen versterken. Het is wel belangrijk om die informatie op het juiste moment te geven. Een kind moet er qua leeftijd en ontwikkeling klaar voor zijn. Die psycho-educatie gebeurt bij voorkeur onder begeleiding van een professional.’
‘Maar ook dan blijft een diagnose maar een stukje van wie een kind is. Het vertelt iets over hoe een kind denkt en voelt, maar niet over alles wat het kan. Daarom blijven we ook kijken naar talenten, interesses en sterke eigenschappen.’
- Hoeveel kost een diagnostisch testonderzoek en is er een terugbetaling?
‘De kostprijs van een psychodiagnostisch testonderzoek hangt af van de praktijk waar je je aanmeldt. Het aantal gesprekken, testen en betrokken zorgverleners speelt daarbij een belangrijke rol. Een grondig onderzoek vraagt tijd en expertise. Daardoor loopt de kostprijs soms op tot enkele honderden euro's.’
Om die financiële drempel te verlagen, voorziet CM sinds 2026 een terugbetaling voor een psychodiagnostisch testonderzoek naar ADHD en autisme.
- CM betaalt 35 % van de totale kostprijs terug, met een maximum van 350 euro per jaar.
- Kinderen en jongeren met een verhoogde tegemoetkoming krijgen 50 % terugbetaald, met een maximum van 500 euro per jaar.
De terugbetaling geldt voor kinderen en jongeren tot 18 jaar met een vermoeden van ADHD en/of ASS. Het onderzoek moet worden uitgevoerd door een multidisciplinair team, met minstens een klinisch psycholoog of orthopedagoog én een psychiater, neuroloog of (neuro)pediater.
Wil je weten of je in aanmerking komt voor een terugbetaling?
Op www.cm.be vind je alle voorwaarden en het aanvraagformulier.
Een kind is zoveel meer dan een diagnose.
Liesbeth Desmet