Leven met smetvrees: 'Mijn kamer voelde als een gevangenis'
Na een stressvolle verhuis nam smetvrees het leven van Lin (23) over. Op het dieptepunt was hij dag en nacht bezig met schoonmaken en ontsmetten. Dankzij therapie en medicatie kreeg hij opnieuw grip op zijn leven.
Wanneer merkte je dat de smetvrees je leven begon over te nemen?
‘Na een stressvolle verhuis begon ik steeds meer bezig te zijn met schoonmaken. Eerste leek het onschuldig, maar ik was er al snel dag en nacht mee bezig. Ik droeg handschoenen en ontsmette alles wat ik aanraakte, soms meer dan honderd keer per dag.’
‘Mijn schoonmaakrituelen duurden uren. Voor ik achter mijn computer kon gaan zitten, was ik soms al een halfuur bezig. Daarna mocht ik niets meer aanraken. Mijn kamer voelde als een gevangenis, ik wilde er eigenlijk zelf niet meer zijn.’
Hoe verliep de zoektocht naar de juiste hulp?
‘Toen ik besefte dat het zo niet langer kon, stapte ik naar de huisarts. Maar daar voelde ik me niet echt begrepen. Ik kreeg een verwijzing voor psychologische hulpverlening, maar kwam op een lange wachtlijst terecht. Ondertussen werd mijn smetvrees alleen maar erger.’
‘Samen met mijn ouders ging ik daarom zelf op zoek naar gespecialiseerde hulp. Zo kwam ik terecht bij het Angstcentrum in Maasmechelen. Al tijdens het eerste gesprek kreeg ik meer inzicht in mijn Obsessieve-Compulsieve Stoornis (OCS). Dat gaf me rust. Na een informatieve sessie van 2 uur, had ik eindelijk het gevoel dat ik serieus werd genomen en op de juiste plek zat.'
Naar de buitenwereld toe kon ik mijn dwang goed verbergen. Al kostte dat veel energie
Lin
Hoe reageerden de mensen in jouw omgeving?
'Behalve mijn ouders wist bijna niemand dat ik smetvrees had. Naar de buitenwereld toe probeerde ik zo normaal mogelijk te doen. Op mijn werk en buitenshuis kon ik mijn dwang vaak goed verbergen. Al kostte dat veel energie.’
‘Mijn ouders steunden me tijdens mijn behandeling. In het begin gingen ze mee in mijn dwang omdat ze dachten dat het erger zou worden als ze ertegen in zouden gaan. Ze wilden me helpen. Tijdens de therapie leerden we dat dat niet de juiste aanpak was. Ze moesten er net tegenin gaan. Dat was moeilijk, maar het hielp me wel.’
Hoe heeft smetvrees jouw leven veranderd?
'OCS bepaalde mijn hele dag. Ook al kon ik buitenshuis mijn dwang goed verbergen, thuis begonnen de rituelen weer opnieuw En ook werken werd moeilijk. Ik had een tijdelijke job aan een receptie, maar omdat het er zo rustig was, kreeg mijn dwang net meer ruimte. Ik was voortdurend bezig met schoonmaken en controleren. Zelfs mijn fiets moest altijd perfect proper zijn. Als ik er in de regen mee had gereden, was ik bang dat er onderdelen zouden roesten.'
Onlangs gooide ik mijn ongevouwen was gewoon op een stoel. Dat was vroeger ondenkbaar
Lin
Wat heeft jou geholpen op de moeilijke momenten?
'De combinatie van therapie en medicatie heeft een groot verschil gemaakt. De medicatie gaf me meer rust en ruimte om met de therapie aan de slag te gaan.’
‘Samen met mijn therapeut gaf ik mijn OCS een naam: de crimineel. Als jurist denk ik graag in feiten en bewijzen. Door mijn dwang als een crimineel te zien, kon ik mijn eigen gedachten beter loskoppelen van de angst. Ik leerde mezelf afvragen: is dit een feit of probeert de crimineel me iets wijs te maken?’
‘Ook de exposuretherapie hielp me stap voor stap vooruit. We verdeelden de situaties waar ik bang voor was in drie kleurenzones: groen, oranje en rood. Mijn therapeut kwam bij mij thuis om te oefenen in de omgeving waar mijn dwang het sterkste was.’
‘We begonnen met kleine opdrachten, zoals de gordijnen openen zonder eerst mijn handen te wassen. Later volgden moeilijkere uitdagingen, zoals op mijn bureaustoel gaan zitten of mijn computer aanraken. Zo leerde ik dat er niets ergs gebeurde. Stap voor stap durfde ik meer.’
‘Die manier van denken gebruik ik vandaag nog altijd. Als OCS de kop opsteekt, probeer ik niet naar mijn angst te luisteren, maar naar de feiten: wat zie, voel en hoor ik?’
‘Onlangs had ik geen zin om mijn was op te vouwen. Ik gooide ze gewoon op een stoel. Vroeger was dat ondenkbaar. Nu dacht ik er niet eens meer bij na.’
Hoe kijk je naar de toekomst?
‘Heel positief. OCS kan soms nog opduiken, zeker in stressvolle periodes. Maar vandaag heb ik de handvatten om ermee om te gaan. Ik laat me niet meer leiden door wat ‘de crimineel’ mij vertelt, wel door de feiten.’
‘Ik heb mijn leven weer opgepakt. Ik maak opnieuw tijd voor de dingen die ik belangrijk vind en heb ik tijd om nieuwe dingen te proberen. Zo ben ik begonnen met tennis, fietsen of uitjes plannen met vrienden.’
Zoek hulp als je vastloopt
Lin weet hoe belangrijk de juiste hulp kan zijn. Heb jij het gevoel dat stress, angst of dwanggedachten je dagelijkse leven beïnvloeden? CM ondersteunt je met terugbetalingen voor psychologische zorg, slaaptherapie en begeleiding bij rookstop of voeding.
Ik laat me niet meer leiden door wat ‘de crimineel’ mij vertelt, wel door de feiten
Lin