Contacteer ons

HomeZiekteKlachten en ziektenVoedselvergiftiging

Hoe worden een voedselvergiftiging veroorzaakt?

Bij een voedselvergiftiging kunnen diverse ziektekiemen de ongemakken veroorzaken.

Bacteriën

Meestal zijn bacteriën de boosdoeners en zijn ze reeds vóór de bereiding in het voedsel aanwezig. 

Op rauw voedsel komen vaak bacteriën voor. Deze veroorzaken doorgaans geen ziekte. 

Als voedsel te lang of bij te warme temperaturen bewaard wordt, krijgen bacteriën de kans zich te vermenigvuldigen en loop je een groter risico om er ziek van te worden. Vaak gaat het om voedingswaren met dierlijke eiwitten (kippenvlees, eieren, runds- of varkensvlees, vis, oesters) of koud geserveerde gerechten (bv. zomerse salades, mayonaise). Ze kunnen ook door onvoldoende hygiëne vanuit de omgeving op het eten worden overgedragen. 

  • Salmonellabacterie
    Zit vooral in producten van dierlijke oorsprong (bv. kip, vlees, eieren, rauwe melk, rauwe vis, schaal-en schelpdieren zoals garnalen). Ook andere voedingsmiddelen kunnen besmet raken door contact met besmet vlees, besmette kip of besmette eieren. De salmonellabacterie vermenigvuldigt zich bovendien razendsnel bij kamertemperatuur. 
  • Campylobacter
    Veel dieren zijn drager van deze bacterie. Besmetting komt vooral voor door contact met dieren en door besmet voedsel van dierlijke oorsprong (bv. gevogelte, rundsvlees). 
  • Listeriabacterie
    Komt vooral voor in rauwe producten van dierlijke oorsprong (bv. vlees, gevogelte, vis), allerhande bereide vleeswaren en zachte kazen van rauwe (niet-gepasteuriseerde) melk. Kan ook voorkomen op rauwe groenten. Bevindt zich tevens in afvalemmers, op vaatdoeken en in koelkasten. Is erg resistent en vermenigvuldigt zich zelfs in de koelkast.
  • Escherichia coli
    Komt vooral voor in rauwe producten van dierlijke oorsprong. Kan ook voorkomen op rauwe groenten.

Virussen en parasieten

Voedselvergiftigingen kunnen ook door virussen of parasieten veroorzaakt worden. Meestal wordt het voedsel besmet omdat de persoon die het voedsel bereidt besmet is met virussen. Die komen dan in het voedsel terecht via onvoldoende handhygiëne, of minder frequent ook via hoesten of niezen. 

  • Norovirus 
    Wordt vaak overgedragen via direct contact met een besmet persoon, maar ook via voedsel of water dat besmet raakte door een besmet persoon. Soms zit het ook in schaal- en schelpdieren.

Toxines

Een voedselvergiftiging door toxines wordt steeds veroorzaakt door de inname van besmet voedsel. Meestal gaat het om toxines aangemaakt door bacteriën

Het voedsel kan reeds besmet zijn met deze toxines op het moment dat het wordt ingenomen of het voedsel kan besmet zijn met bacteriën die vervolgens in ons darmstelsel de toxines aanmaken.

  • Stafylokokken
    Nestelen zich bij mens en dier. Deze bacteriën komen in de voeding terecht via de lucht, door te niezen of via de handen. De gifstof die de bacterie aanmaakt is hitteresistent en kan enkel worden geproduceerd bij temperaturen hoger dan 10°C. 
  • Bacillus cereus
    Komt veel voor in de natuur. Sporen zitten ook vaak op producten van plantaardige oorsprong. De bacterie kan twee soorten gifstoffen aanmaken: een hitteresistent en een hittelabiel. In de keuken wordt het hitteresistente toxine vaak teruggevonden in gebakken of opgewarmde rijst. 

De toxines kunnen ook afkomstig zijn van andere bronnen dan bacteriën zoals van schimmels, sommige vissoorten, zware metalen of paddenstoelen. 

  • Schimmels
    Bevinden zich voornamelijk op bepaalde noten, oliehoudende zaden, granen, kruiden en specerijen.

Veelgestelde vragen

Bronnen: www.gezondheidenwetenschap.be en www.thuisarts.nl, bewerkt door dokter Elise Rummens, preventie-arts CM

Ga ook naar